Telli Çalgı Aletleri
Müziğin vazgeçilmezi olarak nitelendirilebilecek müzik aletleri, müzik sanatının yapı taşıdır. Her bir müzik tarzı için farklı anlamlar barındıran müzik aletleri ayrı ayrı kategorilere ayrılır. Müzik aletleri kendi içerisinde vurmalı, yaylı, nefesli, telli ve tuşlu çalgı aletleri olmak üzere beş kategoriye ayrılır. Kategorilendirilen müzik aletleri arasında çıkardığı ses ahengi ile telli çalgılar, tercih edilen müzik aletlerinin başında yerini almaktadır. Tüm telli çalgı aletlerinin ortak özelliği, isminden de anlaşıldığı üzere her aletin ses çıkarma kaynağının tel de bulunmasıdır. Her bir telli çalgıda bulunan tellerin sayıları, kalınlıkları farklıdır. Bundan kaynaklı her bir aletin çıkarmış olduğu ahenkler de farklılık göstermektedir. Ayrıca telli çalgıları kullanılmaya başlanmadan önce akortlarının kontrol edilip değiştirilmesi gerekmektedir. Her kullanımdan önce telli çalgıların akordunun kontrol edilmesi istenilen müzik tınısına ulaşılmak için kolaylık sağlayacaktır. Tellere dokunulduğunda, sürtüldüğünde veya vurulduğunda tellerin titreşmesiyle ortaya hoş bir müzik tınısı çıkaran telli çalgı aletleri, müzikle uğraşmak isteyenlerin müziğe atılma noktasında teşvik edici ve vazgeçilmez bir niteliktedir. Telli çalgıların kolay öğrenimi ve insanlar arasında yaygınlığı da ayrıca tercih edilme sebepleri arasında yer almaktadır. Batı ve doğu kültüründe yaygın olarak yer alan telli çalgı aletleri; yay, mızrap ve pena yardımıyla da çalınabilmektedir. Müzik alanının yapı taşı olan telli çalgı aletleri, kendi kategorisi içerisinde; vurmalı telli çalgılar, yaylı telli çalgılar ve tezeneli telli çalgılar olmak üzere üç başlıkla sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırılmalara sırasıyla; piyano, keman ve ud gibi örnekler verilebilir. Pek çok tarzda bulunan telli çalgı aletleri, her türde müzik alanına hitap etmektedir. Özellikle Türk Sanat Müziği’nin vazgeçilmezi olarak bilinen telli çalgılar, günümüzde pek çok müzik türüne ait orkestralarda yerini almaktadır. Sayı olarak oldukça fazla türü bulunan telli çalgı aletleri, geniş kategorilere ayrılmış çalgı alet türleriyle müzikseverlerin tercihleri arasında bulunmaya devam etmektedir.
Telli Çalgı Çeşitleri
Müzikle uğraşmak isteyenler için müzik alanına dair birçok çalgı aletleri mevcuttur. Sayı ve tür olarak fazla olduklarından dolayı bu çalgı aletleri; vurmalı, nefesli, tuşlu, yaylı ve telli olmak üzere sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma arasında yer alan telli çalgı aletleri de çıkardıkları ses farklılıklarından dolayı kendi arasında farklı kategorilere ayrılmıştır. Telli çalgı çeşitleri ana hatlarıyla; vurmalı telli çalgı aletleri, yaylı telli çalgı aletleri ve tezeneli çalgı aletleri olmak üzere üç başlıkta kategorilendirilmiştir. Tellerin üzerine baskı uygulanarak vurma eylemi gösterilmesi sonucunda ses ortaya çıkaran telli aletler vurmalı telli aletleri olarak isimlendirilirken, tellerin üzerine kullanılan yayın kıllarının sürtülmesi ile meydana gelen ses aletlerine ise yaylı telli çalgılar denilmektedir. Bunun yanı sıra tezeneli telli çalgı aletleri olarak isimlendirilen çalgı aletleri, tellerin mızrap ve pena gibi kemik, plastik veya kiraz ağacından yapılan aletler yardımıyla çekilip bırakılarak titreşmesi sonucunda ses ortaya çıkaran aletler olarak nitelendirilir. Kullanılan telli müzik aletleri de adlandırılan bu kategorilere göre sınıflara ayrılmıştır. Piyano ve santur vurmalı telli çalgı aletleri sınıflandırılmasına girerken; çello, viyola, viyolonsel, kontrabas, yaylı tambur, kabak kemane, tırnak kemane, kemençe, keman, elektro keman gibi müzik aletleri yaylı telli çalgı aletleri kategorisinde yer almaktadır. Diğer bir sınıflandırma başlığı olan tezeneli telli çalgı aletleri sınıflandırılmasında ise; klasik gitar , ud, ukulele, mandolin, tar, sitar, balalayka, banjo, bağlama ailesi, charango, berimbau, kanun, çeng, cümbüş, arp, barbitos, şamişen ve tambur gibi müzik aletleri yer almaktadır. Her bir çeşit telli çalgının kendine has özellikleri ve müzik tınısı mevcuttur. Çalgı aletleri yapımında kullanılan ürünler, tellerin kalınlığı veya inceliği, çalgı aletinin büyüklüğü gibi özellikler, her telli çalgı aletlerini birbirinden ayrı kılmaktadır. Özellikle yapım aşamasında kullanılan ürünler ve tellerin kalınlığı çalgı aletlerinin ortaya çıkaracağı ses ahenginde büyük öneme sahiptir. Bundan ötürü, telli çalgı aletleri arasında tercihte bulunurken, bu özellikleri göz önünde bulunarak karar vermek doğru olacaktır. Her bir çalgı aletinin kendine has özellikleri ve tınıları vardır. Nitelendirilen özelliklere ve tınılara her bir enstrüman farklı orkestralarda ve ortamlarda çalınmaktadır. Siz değerli müzikseverler de dinlemek istediğiniz müzik türüne göre, sınıflandırılmış telli çalgı aletlerinden herhangi birini seçerek arzu edilen müzik tınısına ulaşabilir ve keyifle müziğinizi oluşturabilirsiniz. Sayfamızda mevcut bulunan her türden bulunan telli çalgı aletlerini detaylı şekilde inceleyebilir ve gönül rahatlığıyla sipariş verebilirsiniz.
Tambur Enstrümanı
En bilinen ve tercih edilen çalgı aletlerinden biri olan tambur, çok eski tarihlere dayanan tarihi geçmişe sahiptir. Tambur, Osmanlı döneminin en gözde çalgı aleti olarak bilinir ve o dönemlerde müziğin olmazsa olması olarak nitelendirilmiştir. Kopuz çalgısının geliştirilmiş versiyonu olduğu söylenilen tambur enstrümanı, ayrıca bağlama ailesinin ilk çalgısının geliştirilmişi olarak da bilinmektedir. Geniş bir tarihi geçmişe sahip olan tambur, Türk müziğinin en bilinen ve tercih edilen çalgı aletlerinden biri olmuş ve günden güne klasik Türk müziğinin favori çalgı aleti olarak ifade edilmeye başlanmıştır. Ahşap dilimlerin yan yana getirilip 30-35 cm çaplarında bir ahşap küreden oluşan gövde kısmına sahiptir. Geniş gövde kısmına tutturulmuş 100-110 cm uzunluğunda sapı bulunan tamburda, perdeli bir yapı mevcuttur. Tamburda dördü sarı ve üçü çelikten olmak üzere toplam yedi tel mevcuttur ve ortalama 40 perdeye sahiptir. Müzik aletleri arasında telli çalgılar kategorisinde yer almaktadır. Ayrıca tambur, telli çalgı aletlerinin içerisinde bulunan sınıflandırmalardan çalınış şeklinden dolayı tezeneli telli çalgı aletleri sınıfında bulunmaktadır. Şekil ve tür olarak bağlamaya benzeyen tambur, yay veya mızrap adlı aletler yardımıyla çalınmaktadır. Tambur çalarken kullanımda tercih edilen mızrap aleti, oldukça sert bir yapıda olması için kaplumbağa kabuğundan yapılması tercih edilir. Tambur çalımında, mızrabın geniş yüzünün kullanılmasının aksine dik bir şekilde dar yüzeyi kullanılır. Bu tutuş şekli tamburu diğer çalgı aletlerinden farklı kılan bir özellik niteliğindedir. Tambur çalgı aleti duygulu ve hüzünlü bir müzik tınısına sahiptir. Ayrıca tamburda 2,5 oktav ses aralığı yer alır ve bu ses aralığı insanın kullandığı ses aralığına eş değerdir. Her dinleyicinin kulağında hoş ahenk bırakan tambur, Türk Sanat Müziğinin vazgeçilmez çalgı aletlerinden biri olarak bilinmektedir. Bundan kaynaklı müzikle uğraşmak isteyenlerin tercihleri arasında yerini almaktadır. Çalınması için bazı fiziksel özelliklere ihtiyaç duyan tambur aletini kullanacak kişilerin konulun ve serçe parmağının kısa olmaması gerekmektedir. Müzikseverlerin tambur enstrümanını tercih ederken bu özelliklere dikkat etmesi, çalım sırasında zorluk çekmemek adına önem arz etmektedir. Tambur çalan kişiler “tanburi” ismiyle nitelendirilmektedir. Çoğu çalgı aletiyle birlikte çalınması uyumlu olan tambur, daha çok ney tarzı çalgı aletleriyle kullanılmaktadır. Birden çok çalgı aleti ile uyumundan dolayı Türk Sanat Müziği’nde orkestraların vazgeçilmez bir parçası olarak, ahengiyle kalplere dokunmaya devam etmektedir.
Ud Enstrümanı
Türk müziğinin bilindik çalgı aletlerinden olan ud, lavta çalgısının gelişmiş hali olarak ifade edilmektedir. Lavtaya aletine göre daha geniş bir gövdeye sahiptir. Oldukça eski geçmişe sahip olan ud çalgı aletinin Türkiye’de 1920’lerden sonra yaygınlaştığı bilinmektedir. Yarım armut şekline benzeyen gövdesinin yapımında maun ve gürgen tarzı ağaçlar tercih edilmektedir. Udun gövde kısmının içi boş bırakılır ve ön bölümünde bulunan göğüs kısmında ortada bir büyük, kenarlarda iki küçük olmak üzere üç oyuk bulunmaktadır. Geniş gövdenin yanı sıra kısa ve kıvrak sapa sahip olan ud, mızrap yardımıyla çalınmaktadır. Kullanılan mızrap genellikle plastikten yapılır ve diğer çalgı aletlerine oranla daha uzun bir yapıya sahiptir. Ud çalımında çalan kişinin mızrap aletini parmaklarının arasından geçirmesi gerekmektedir. 6 çift tele sahip olan ud çalgı aletinin ince telleri misinadan, diğer telleri ise çelikten yapılmaktadır. 11 veya 12 telli olarak kullanıldığı ifade edilen bu çalgı aleti bam telinin tek kullanılması taktirde 11, bam telinin çiftli kullanılması takdirde 12 telli olarak ifade edilir. Bahsedilen bam teli müzikte dem maksatlı kullanımı tercih edilmektedir. Üç oktavlık ses aralığına sahip olan ud, perdesiz bir yapıya sahiptir. Geleneksel Türk Müziği, Doğu ve Batı Türk Müziği alanında yaygın kullanılan ud enstrümanı, perdesiz bir çalgı aleti olmasından dolayı her çeşit müzik türünde kullanılabilmektedir. Müzik alanındaki birçok tür çalgı aletleri arasında telli çalgılar kategorisinde yer alan ud, telli çalgı aletleri arasında da tezeneli telli çalgılar sınıfında yer almaktadır. Çalımında ortaya çıkardığı ahengi ve hissiyatı sebebiyle Klasik Türk Müziği’nde önemli bir yeri olmuştur. Birden çok hüzün makamına sahip olmasından kaynaklı Türk Müziği sanatçılarının tercihleri arasında yerini almaktadır. Oldukça geniş ve büyük bir gövdeye sahip olan ud, göremeden ezbere çalınan bir enstrüman olduğu ifade edilir. Bu özelliğinden dolayı tarihten günümüze, görme engelli kişilerin müzik alanında var olan çalgı aletleri arasında ud,ilk tercihlerinden biri olarak bilinmektedir. Oldukça farklı müzik türlerinde yer almış ud enstrümanı, günümüz müziğinde popüler müzik alanında oldukça fazla kullanılmaya başlanmıştır. Ud enstrümanı, pop müziklerde de bulunmaya başlamasıyla birlikte günümüzün vazgeçilmez müzik aletleri arasında yerini almaya devam etmektedir. Siz de müziğinize anlam katmak istiyorsanız, sayfamızda mevcut olan ud çeşitlerini inceleyebilir ve kolaylıkla sipariş oluşturabilirsiniz.
Telli Çalgıların Vazgeçilmezi Bağlama Ailesi
Türk Halk Müziği’nde oldukça yaygın olarak kullanılan bağlama veya diğer ismiyle saz, isminin sap kısmında bulunan perdelerin tellerle bağlanmasından yola çıkarak isimlendirildiği ifade edilmektedir. Bağlama, tekne, göğüs ve sap kısmı olmak üzere üç kısımdan oluşur ve bağlamanın tekne, göğüs ve sap kısmı farklı tür ağaçlardan yapılmaktadır. İkişerli veya üçerli grup olmak üzere üç grup tel bulunan bağlamada genellikle yedi veya dokuz tel bulunur. Mevcut olan tel grupları, sap kısmında bulunan burgular sayesinde istenilen akorda göre ayarlanmaktadır. Müzik aletleri gruplandırmasında telli çalgılar içerisinde yer alan bağlama türleri, telli çalgılar içerisinde de tezeneli telli çalgılar sınıflandırmasında yer almaktadır. İki oktav ses genişliğine sahip olan bağlama, çalım için kullanılacak tekniğe göre parmaklar veya mızrap isimli alet yardımıyla çalınır. Önceki yıllarda kiraz kabuğundan yapımı tercih edilen mızraplar, günümüzde daha çok plastikten yapılmaktadır. Türk Halk Müziği’nde oldukça yaygın kullanımı vardır. Kullanılan yörelere ve ebatlara göre bu enstrümana; bağlama, kopuz, saz, cura, çöğür, üçtelli, divan sazı, meydan sazı, dombra, ırızva gibi isimlerle ifade edilmektedir. Şekil ve çalım şeklinin benzerliğinden dolayı halk arasında kopuz, bağlamanın atası olarak bilinir. Bağlama ailesi olarak adlandırılan bu tür enstrümanlar kendi aralarında boyutlara göre birçok farklı türlere ayrılmıştır. Büyükten küçüğe doğru; meydan sazı, divan sazı, bağlama, bozuk, iki telli ve cura olarak sıralanır. Bu sınıflandırma içerisinde en ince sesli ve en küçük çalgı aleti “cura” olarak bilinirken, en kalın sesli çalgı aleti ise “divan sazı”dır. Tarihten günümüze kullanılan en yaygın çalgı aleti olan bağlama, özellikle türkülerde çalındığı zamanlarda güzel bir ahenk ortaya çıkarmaktadır. Muhteşem tınısıyla dinleyicilerin hissiyatlarını arttırmaktadır. Bu sebeple insanlar, bağlamanın kendilerinde oluşturduğu hissiyat sebebiyle bu enstrümanı tercihleri arasında bulundururlar. Ayrıca bağlama ailesi, Türk Halk Müziği orkestralarının da vazgeçilmezidir. Geçmişten günümüze oldukça yaygın kullanıma sahip olan bağlama, birçok farklı türleriyle birlikte müzikseverlerin tercihleri arasında yerini almaya devam ediyor. Her dönemin gözde çalgı aletlerinden olan bağlama ailesine ait çalgı türlerini sayfamızda inceleyebilir ve gönül rahatlığıyla sipariş verebilirsiniz. Ürünler için saz telli çalgılar sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Bilinmeyen Çalgı Aleti:Santur
Günümüzde çok yaygın kullanılmayan, ancak gizli hazine olarak nitelendirilebilecek müzik aletlerinden bir olan santur,Türk Musiki alanına 17.yüzyıllarında giriş yapmıştır. İran, Irak ve Hindistan kökenli bir enstrümandır. Osmanlı müziğinde önemli yeri olan bu enstrüman, farklı Asya ve Avrupa ülkelerinde de popüler bir çalgı aletidir. Türk müziğine fazla uyum sağlayamadığından dolayı ülkemizde orkestralardan daha çok hobi enstrümanı olarak geçer. İsim olarak müzik aletleri kategorilerinde çok fazla yer almayan santur, telli çalgılar sınıflandırmasına girer. Telli çalgı aletleri sınıflandırmaları içerisinde ise vurmalı telli çalgılar içerisinde yer alır. Kanun enstrümanına benzer şekli vardır. Ancak kanundan farklı olarak, santurun yan tarafları yamuk bir şekilde biçimlendirilmiştir. Ön kısmı kısa olan santur, arka tarafına doğru geniş bir şekle sahiptir. 72 ve 160 adet çelik telden oluşan santurda teller üçerli, dörtlü ve beşli grup şeklinde oluşturulur. Fazla tel gruplarının olmasından kaynaklı, santurdaki ses genişliği de oldukça fazladır. 24 adet perde mevcuttur. Yapımında genellikle ceviz ağacı kullanılır. Uçlarında kauçuk parçaları olan iki küçük tokmakların, tellere vurulması ile çalınır. Santur hoş ve ince bir sese sahiptir. Her bir tokmak vurulmasında santurun ortaya çıkardığı muhteşem tınısıyla dinleyicilerin kalbinde taht kurmaktadır. Santurla ilgilenen ve bu enstrümanı çalan kişilere “santuri” ismi verilir. Genellikle deyişlere ve ezgi türlerinde müziklere eşlik eden santur enstrümanı, günümüz müzik dünyasında yavaş yavaş kendini göstermeye başlamıştır. Gelişen teknolojiyle birlikte sosyal medyada da kendi ismini duyurmaya başlayan santur enstrümanı, gün geçtikçe müzikseverlerin dikkatini çekmeye başlamış ve bu alana yönelen kitle sayısında artış görülmüştür. Sizler de gizli hazine niteliğinde olan santur enstrümanının muhteşem büyüsüne kapılmak isterseniz, sayfamızda göz atabilirsiniz.
