Ayakkabı Kalıbı
Ayakkabılar ayakların büyüklüğüne göre numaralandırılır ve bu ölçülere göre üretilir. Ayakkabı üretiminde en gerekli demirbaşlardan biri olan ayakkabı kalıbı nedir sorusuna cevap olarak, üretim sırasında ayakkabıya ölçüsünü ve şeklini vermenin yanı sıra üretilmiş bir ayakkabının şeklini korumak amacıyla kullanılan, çeşitli malzemelerden yapılmış araçlardır denilebilir. Ayakkabı kalıplarının şekli ayağa benzer. Deri, kumaş, hasır gibi malzemelerden üretilen ayakkabılara şekil kazandıran ayakkabı kalıpları, ayakkabılar gibi farklı numaralarda temin edilebildiği gibi istenilen numaraya göre ayarlanabilen çeşitleri de vardır. Ayakkabının içerisine yerleştirilen ayakkabı kalıbı ayakkabının şeklinin, alındığı günkü gibi kalmasını sağlayarak uzun süre aynı şıklıkta kullanılmasına imkân verir. Aynı zamanda taban içinde oluşan kötü kokuyu önlemeye de yardımcı olur. Ahşap, plastik, kauçuk ve metal gibi farklı malzemelerden üretilirler. Tek ya da çift olarak temin edilirler. Tekli olarak üretilen çeşitleri sağ ve sol ayakkabı için de uyumludur. Çift olan çeşitleri sağ ve sol ayak anatomisine uygun şekilde tasarlanmıştır. Siz de ayakkabılarınızın şekilleri bozulmadan uzun süre kullanmak istiyorsanız ayakkabı kalıbı çeşitlerini görmek için sayfamızı inceleyebilirsiniz. İhtiyacınıza uygun ayakkabı kalıbı fiyatları çeşitlerini görebilir, beğendiğiniz ayakkabı kalıpları için siparişinizi oluşturarak kolayca alışveriş sepetinize ekleyebilirsiniz. Farklı aksesuarlar için ayakkabı bakım ürünleri sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Ayakkabı Kalıbı Modelleri ve Özellikleri Nelerdir?
Ayakkabı kalıplarını yapıldığı malzemeye göre, çalışma sistemine göre, modeline göre, cinsiyete göre sınıflandırmak mümkündür. Yapıldığı malzemeye göre ayakkabı kalıbı ayakkabı kalıbı ahşap genellikle sedir ve gürgen ağacından üretilirler. Sedir ağacından üretilen çeşitleri hoş kokuludur. Mikrop öldürücü özellikleri vardır. Nemi emen doğal ürünlerdir. Ayakkabılarda oluşan şekil bozukluklarını, deformasyonu giderir. Ayakkabıların yüzeyinde oluşan kırışıklıkları düzeltir. Bu tür modeller ayakkabı genişletmekte kullanılmaz. Bu tür kalıpların bir numara büyük alınması tavsiye edilir. Elle çevirmeli ahşap ayakkabı kalıpları dar gelen ayakkabıların tarak kısmını genişletmek için kullanılır. Kullanmadan önce ayakkabı deri genişletici sprey gibi yardımcı ürünlerle veya suyla ıslattıktan sonra genişletme kalıbıyla bir miktar gerdirilir. İki saat sonra ayakkabı tekrar ıslatılarak kalıp biraz daha gerdirilir. İstenen genişliğe gelene kadar bu işlem tekrar edilir. İstenilen genişliğe ulaşıldıktan sonra bir gün bekletilir. Spiral yaylı ahşap ayakkabı kalıpları ayakkabıların şeklini korumakta kullanılır. Ahşap ve plastikten üretilmiş çeşitleri vardır. Spiral yayı sayesinde kolayca ayakkabının içine yerleştirilir. Ayakkabı kalıbı plastik şekillendirici ayakkabı kalıplarıdır. Ayakkabıların giyilmediği zamanlarda uzun süreli olarak şekli bozulmadan muhafaza edilmesini sağlar. Çelik spiralli olan çeşitleri esnek yapılı metal bölümleriyle bütün ayakkabı numaralarına uyum sağlar. Kolaylıkla ayakkabının içine yerleştirilir. Ayakkabılar dolapta şekilleri bozulmadan saklanmış olur. Yayları çelikten üretildiği için kırılmaz. Çift olarak temin edilirler. Ayakkabı kalıbı metal ürünlerle birlikte genellikle bir adet nasırlık da bulunur. Ayakta kemik çıkıntısı, nasır ya da daha başka sorunlar varsa nasırlık kalıp üzerinde sorunun denk geldiği yere takılarak genişletme işlemi yapılır. Kalıp ayakkabıya takıldığında sorunlu bölgelerin daha çok genişlemesini sağlar. Kadın ve erkekler için farklı modelleri vardır. Bot ve çizmelerde de kullanabilmek için uzun saplı yapılmıştır. Sağ ayak ve sol ayak ayrımı yoktur. Tek olarak satılırlar. Sapını çevirdikçe kalıp yana doğru açılır. İçi vidalıdır. Sapın arka kısmı somunla tutturulmuştur. dayanıklı bir mekanizması vardır. Ayakkabı kalıbı körüklü her cins ayakkabıda rahatlıkla kullanılabilir. Körükleri sayesinde güçlü gerdirme sağladığı için ayakkabı derisinde kırılma ve kırışıklıkları önler. Arkasındaki delikten içindeki hava dışarı çıkarak körüğünün çalışması sağlanır. Sağ tek ve sol tek oldukları üzerlerindeki ok işaretlerinden kolaylıkla anlaşılır. Plastik telli ayakkabı kalıbı, ekstra geniş, klasik model, bayan modeli olmak üzere üç farklı modeli vardır. Arka kısmında iki yanında delikler olan plastik şerit, önde plastik bölüm ve ortada tel maşadan oluşur. Ortadaki tel maşa iki yanından sıkılarak çıkarılır, arkadaki delikli plastik şeritteki ayakkabının numarasına denk gelen deliğe takılır. Ön kısım ayakkabının içine geçirildikten sonra delikli şerit bastırılarak yatay konuma getirilir. Böylece ayakkabının istenilen gerginlikte durması sağlanmış olur. Ayakkabının ve kalıbın zarar görmemesi için ayakkabı kalıbını çok fazla germemeye dikkat etmek gerekir. Plastik ayakkabı kalıbı, yaygın biçimde kullanılan kalıplardır. Şeklinin bozulmaması, dayanıklı ve hafif olması nedeniyle tercih edilirler.
Ayakkabı Kalıbı Ölçü Sistemi Nedir, Nasıl Belirlenir?
Ayakkabı seçimi her yaş için önemli bir konudur. Yanlış seçilmiş ayakkabılar bel, omurga ve ayakta ciddi sağlık sorunlarına, yürüyüş bozukluklarına sebep olur. Bütün bu sorunları önlemek için ayak yapısına uygun ayakkabılar seçmek gerekir. Ayaklar vücudun bütün yükünü taşıdığı için sıkmayan rahat ayakkabılar seçilmelidir. Bunun için de ayak ölçüsünü almak gerekir. Ayakkabı kalıbı ölçülerinde uzunluk ölçüleriyle birlikte genişlik ölçüleri de düzenlenir. Kalıbın boyu, kalıbın en öndeki ve en arkadaki uç noktalar arasında kalan uzaklıktır. Ayak hiçbir geometrik şekle uymayan kendine özgü biçimi olan bir organdır. Ayakkabı kalıbının boyunu belirleyebilmek kolay olsa da diğer ölçülerini belirlemek biraz zordur. Ayak eninin farklı bölgelerinin farklı olmasından kaynaklanan sorunu çözebilmek için kalıp ölçülerinin alınabileceği bazı noktalar tespit edilmiştir. Bu noktalara kalıp çevre uzunlukları denilmektedir. 4 tane kalıp çevre uzunluğu vardır. Birincisi tarak genişliğidir. Tabanın zemine değdiği en geniş yerin eni ile milo başları arasındaki kısımdır. İkincisi kadino genişliği, topuğun zemine değdiği en geniş yerinin enidir. Üçüncüsü tarak çevresi, tabandaki milo başlarıyla üstte yüzün yükselmeye başladığı noktadan geçen kalıp çevresini saran uzunluktur. Dördüncüsü kontrpiye çevresi, üstte kalıbın en yüksek noktasıyla tabanda belin yukarıdaki en yüksek noktasından geçerek kalıp çevresini saran uzunluktur. Her insanın ayağı aynı uzunlukta olmasına rağmen farklı çevre uzunluklarına sahip olabilmektedir. Ayakkabı kalıpları standart şekilde üretildikleri, farklı genişlikte üretilmediklerinden birçok kişi ayağına uygun ayakkabı bulabilmekte sorun yaşamaktadır. Bu sorunları gidermek için de ayakkabı kalıbı açma ve genişletme gibi malzemelere ihtiyaç duyulmaktadır. Dünyada en çok kullanılan ayakkabı ölçü sistemi Fransız ayakkabı ölçü sistemidir. Bu ölçü sisteminde ayakkabı ölçü birimine pont ya da punt adı verilir. Punt topuk ölçüsü ve ayakkabı numarası olarak kullanılmaktadır. İşaretleme 0 cm’den başlar, tekrar olmadan devam eder. Punt ölçü sisteminde yarımlı, buçuklu birimler bulunmaz, tam sayılı ölçüler vardır. Bütün ayakkabı ölçü sistemlerinde kalıp uzunluğu tabandan alınır. Kalıp numaraları genellikle 16 ila 48 punt aralığındadır. Uzunluk hesaplanırken 2 cm uzunluk farkı 3 numara olarak değişiklik gösterir. Fransız ölçü sisteminde pont 2/3 cm’dir. Metrik sistemde 6,66 mm olur. Ortalama olarak sektörel kullanımlarda hesaplanan ölçü 0,6 cm olur. Buna göre 1 cm 1,5 punt demektir. Fransız ayakkabı ölçü sisteminde aynı uzunlukta farklı genişlikteki kalıplar dört tipe ayrılır. Yetişkin kalıplarında ise beş tiptir. Farklı çevre uzunlukları A, B, C, D ve E harfleriyle belirtilir. Bu derecelendirmeye göre A en dar kalıp, E ise en geniş kalıptır. Yani ayakkabı ölçüsünü tanımlamak için sadece numarasını bilmek yeterli değildir. Genişliğini de bilmek gerekir. Fransız ölçü sisteminde aynı uzunlukta, değişik genişlikte kalıplar arasında da farklılıklar vardır. Ayakkabıda topuk boyu ölçüsü, topuğun en yüksek olduğu yer olan ayakkabıya birleşim noktasından yere düşey bastığı nokta ölçülerek hesaplanır. En çok kullanılan topuk ölçü birimleri 6 punt, 9 punt, 11 punt, 15 punt, 17 punt, 21 punttur. Çok yüksek topuklu ayakkabılar sağlık açısından sorun oluşturabileceği için uzun süre kullanımı pek tavsiye edilmez. Ayak kayması ve düşmelerde bel, omurga, ayak sağlığı bakımından sakatlıklara neden olabilir.
Uzun Süre Kullanılmayan Ayakkabılar Nasıl Saklanmalı, Nelere Dikkat Edilmelidir?
Günlük hayatta ya da mevsim geçişlerinde uzun süre kullanılmayacak ayakkabıların, uzun ömürlü olması ve deforme olmaması için doğru bir şekilde saklanması gerekir. Ayakkabıların saklanmadan önce iyi bir şekilde temizlik ve bakımları yapılmalıdır. Her gün aynı ayakkabıyı giymek ayakkabının verimini düşürür, ayakta bazı rahatsızlıklara neden olur. Bu nedenle bir gün giyilen ayakkabı bir iki gün dinlendirilirse daha sağlıklı bir davranış olacaktır. Kirlenen ayakkabılar fazla bekletilmeden temizlenmeli, hasarlar oluşmuşsa daha fazla kullanılmadan onarılmalıdır. Eğer ayakkabı uzun süre kullanılmayacaksa yumuşak bir bezle silinmeli kirinden arındırılmalıdır. Ayakkabıda oluşmuş kötü kokuyu giderebilmek için bir miktar karbonat ya da kuru şampuan ile kokunun oluşumu engellenmelidir. Deri ayakkabılar vazelinle cilalanabilir. Ayakkabılar tozundan kirinden arındırıldıktan, tamirat, boya işlemleri yapıldıktan sonra saklanmalıdır. Ayakkabıların şekillerinin bozulmamasını sağlamak için en iyi yöntem içlerine kalıp konularak saklanmasıdır. Ayakkabı kalıpları ayakkabı numaralarına göre satıldığı gibi ayarlanabilen modelleri de bulunmaktadır. Birden fazla ayakkabı saklanacaksa ayakkabı kalıbı 6 çift gibi kalıpları tercih etmek daha ekonomik olacaktır. Yaylı ayakkabı kalıbı, ahşap ayakkabı kalıbı, telli ayakkabı kalıbı, körüklü ayakkabı kalıplarından istenilen modeller tercih edilebilir. Bu kalıplarla saklanan ayakkabılar tekrar giyilinceye kadar formları korunmuş şekilde kalır. Şekilleri bozulmuş ayakkabılar ayakkabı kalıbından destek alınarak badem yağı kullanılarak formlarının düzelmesi sağlanabilir. Ayakkabılar özel ayakkabı kutularında güneş almayan yerlerde saklanmalıdır. Yalnız aynı kutunun içerisine iki ayakkabı konulmamalıdır. Bu şekilde saklandığı takdirde ayakkabıların şekilleri bozulur ve lekelenmeler meydana gelebilir. Deri ayakkabılar, koku yapmaması için delikli kutularda saklanmalıdır. Çizmeler ve abiye ayakkabılar özel bez poşetlerinde saklanmalıdır. Spor ayakkabı, sneaker tarzı ayakkabıları çamaşır makinesinde yıkamak ömürlerini kısaltır. Bu nedenle silinerek temizlenmeli, içlerine uygun kalıplar konularak saklanmalıdır. Rugan ayakkabılar güneş görmeyen kuru bir yerde oda ısısında saklanmalıdır. Güneş ışığı ve nem çatlamalarına neden olur. Boyanabilen bütün ayakkabılar boyanmış ve cilalanmış şekilde saklanmalı, nemli ortamlarda saklamaktan kaçınılmalıdır.
Ayakkabı Kalıplarının Yapısı Nasıldır, Ayakkabı Üretiminde Kullanılan Kalıplar Nelerdir?
Birçok ayakkabı kalıbında künye adı verilen bir parça bulunur. Künye, ayakkabı kalıbının ayakkabının içinden kolayca çıkmasını sağlayan parçasıdır. Kalıbın üst kısmında yer alan bu parça aynı zamanda takılıp çıkarılabilir. Ayakkabı kalıplarının üzerinde çeşitli delikler bulunur. Bu delikler kalıbın kullanım amacına göre künyede, arkada, yanlarda, arka üstte, kalıbın yanlarında, tabanda olabilir. Kalıbın biçimi moda trendlerine, burun biçimi, ökçe yüksekliği, kullanılan ayakkabının ölçülerine bağlı olarak değişebilir. Ayakta tarak kemikleriyle parmak kemiklerinin birleştiği, ayağın eninin en geniş olduğu iç ve dış milo başları aynı yerde kalır. Ayakkabı kalıbı ne işe yarar sorusuna cevap olarak, vücudun en çok terleyen ve en az hava alabilen organı olan ayaklarda oluşan ter, ayakkabının derisine ve tabanına nüfuz eder. Ayakkabının derisini yumuşatarak genişletir. Bu da ayakkabının şeklinin bozulmasını, çirkin görünmesine neden olur. Ayakkabılardaki bu tür şekil bozukluklarını ortadan kaldırmak için ayakkabı kalıpları kullanılır. Sıkan ayakkabıları genişletmek ya da ayakkabıları imal etmek için kullanılan ayakkabı kalıpları da vardır. Yani ayakkabı kalıpları hem ayakkabı imalatında hem de ayakkabılar üretildikten sonra şeklinin bozulmamasını sağlamak için kullanılır denilebilir. Çalışma sistemine göre olan kalıplar daha çok ayakkabı üretiminde kullanılan kalıplardır. Künyesiz ayakkabı kalıbı, tek parçalı kalıplardır. Model çalışmaları ve terlik yapımında kullanılırlar. Künyeli ayakkabı kalıbı, kalıbın ayakkabının içinden kolayca çıkmasını sağlamak için künye denilen parçalardan oluşur. Bu kalıplar iki parçadan ya da iki pimden meydana gelir. Sustalı ayakkabı kalıbı, künyeli ayakkabı kalıbına benzer. Kalıp parçalarının ayakkabıdan rahat çıkabilmesi için susta denilen mekanizma kullanılmıştır. Kayma ayakkabı kalıbı, kalıbın ayakkabının içinden kolay bir şekilde çıkabilmesi için kalıp ortadan ikiye bölünmüştür. Arka parçanın içindeki mekanizma sayesinde yukarı ve aşağıya doğru hareket eder. Kırma ayakkabı kalıbı, kayma kalıptan farklı olarak kırma mekanizması kullanılmıştır. Modele göre ayakkabı kalıplarından sivri burun ayakkabı kalıbının burun kısmı oldukça uzun ve sivridir. Burundaki fazla olan kısım ayakkabı üretildiğinde boş olur. Bu kısma parmak gelmez. Küt burun kalıp, burun kısmı küt şeklinde olan kalıplardır. Kesik burun kalıp, kalıbın burun kısmı bıçakla kesilmiş gibi düzdür. Yuvarlak burun kalıp, burun kısmı yuvarlatılmış kalıplardır. Topak burun kalıp, kalıbın burun kısmı yuvarlak burun kalıba benzer fakat daha dolgun şekilde olan kalıptır. Silik burun kalıp, bu kalıplarda kesik burun kalıplara benzer yalnızca kalıbın yüz ortasından buruna doğru olan kısım incedir. Ayrıca kalıbın tarak genişliği fazladır. Yani geniş bir kalıptır. Cinsiyete göre ayakkabı kalıplarından merdane ayakkabı kalıbı, yetişkin erkek ayakkabısı kalıbıdır. Filet ayakkabı kalıbı, 9-14 yaş aralığındaki kız çocuklarının ayakkabı yapımında kullanılan kalıplardır. Garson ayakkabı kalıbı, genç erkek çocuklarının ayakkabı yapımında kullanılan kalıplardır. Köten ayakkabı kalıbı, çocuk ayakkabıları için kullanılan kalıplardır. Bebe ya da patik kalıbı, yeni doğmuş veya 30 aya kadar olan çocukların patikleri için kullanılan kalıplardır.
Ayakkabı Kalıbı Nasıl Kullanılır?
Günlük hayatta en çok kullanılan çeşitli modeldeki ayakkabıları uzun süre kullanabilmek için bazı noktalara dikkat etmek gerekir. Ayakkabıların uzun ömürlü olmalarını sağlamak için kullanılan araçlardan biri ayakkabı kalıplarıdır. Ayakkabı kalıpları erkek ve kadınlar için farklı şekillerde ve modellerde bulunur. Kısa konçlu ayakkabılardan uzun kadın çizmelerine kadar farklı özellikte ayakkabı kalıpları vardır. Ahşap ayakkabı kalıpları ayakkabıların düzgün bir şekilde durmasını sağlar. İlk giyildiği günden itibaren ayakkabıda oluşan kırışıklıkların derinleşmesini engeller. Sedir ağacı, çam ağacı gibi ağaçlardan yapılmış ahşap kalıplar ayakkabının içinin daha güzel kokmasını sağlar. Lastikten üretilmiş kalıplar ahşaplardan daha hafif olduklarından ve herhangi bir ezilme problemi yaratmayacağından valizdeki ayakkabılar için rahatlıkla kullanılabilir. Ayakkabı kalıplarını kullandıktan sonra mutlaka havalandırmak gerekir. Islanan ayakkabıların oda sıcaklığında kurutulduktan sonra ayakkabı kalıbına yerleştirilmesi daha sağlıklı olur. Tam kurumamış ayakkabıyı ayakkabı kalıbına koymak ayakkabının çok fazla genişlemesine, formunun bozulmasına neden olur. Ayakkabı kalıpları sadece ayakkabıların şekillerini korumak için değil tadilat işlerinde de kullanılabilir. Eğer ayakkabıda çatlayan yerler varsa badem yağı sürülerek bakımı yapılabilir. Ayakkabıda oluşan başka sorunlar varsa kalıp takıldıktan sonra daha rahat bir şekilde görülür. Gerekli bakım işlemleri yapıldıktan sonra yine kalıplarla birlikte tekrar kullanılıncaya kadar güneş görmeyen bir yerde saklanır. Siz de ayakkabılarınızı şekilleri bozulmadan kullanmak istiyorsanız sayfamızı inceleyerek ayakkabı kalıbı yaylı ve diğer ayakkabı kalıbı modellerine göz atabilirsiniz. İhtiyacınıza uygun adetlerde ve çeşitlerdeki ayakkabı kalıplarını seçerek sipariş oluşturabilir, kolayca alışveriş sepetinize ekleyebilirsiniz.
