Keman 

Keman

Uygarlığın ilk zamanlarından beri müzik insan hayatının önemli bir parçası haline gelmiştir. Farklılık gösteren duygular da hissedilse, coşku da duyulsa, gözyaşı da dökülse çoğunlukla birey arka planında hep bir müzik duymak ister. Enstrüman çalmak hem sıkı bir çalışma prensibi hem de iyi bir eğitim gerektirir. Keman çalmak da tıpkı bu tip bir çalışma reçetesi ile profesyonelleştirilebilir. Aslında her enstrüman çalmanın ardında sıkı bir çalışma yatar. Bu yüzden henüz yaşınız küçük iken enstrüman öğrenmek hem gittikçe gelişmenizi kayıt etmenize hem de kavramsal olarak öğrenme zamanında olduğunuzdan zorlanmayacak olmanıza tekabül eder. Keman uzun bir tarihi olan güzel görünümlü bir çalgıdır. Bir gövde, bir köprü ve bir yaydan oluşur. Yayına arşe ismi de verilir. Keman enstrümanının iyi olup olmadığını anlamak için yapıldığı ağaca bakılır. Yapılma şekline göre sesi ve kalitesi değişim göstermektedir. Alt kapak, yanlık kısmı ve keman sapı, akçaağaç adı ile de geçen kelebek ağacından yapılmalıdır. El yapımı bir keman çalıyor iseniz, büyük ihtimal elinizdeki enstrüman hareli kelebek ağacından yapılmış olabilir. İyi bir keman örneğinde ses tablası da denilen kısım ladin veya köknardan yapılır. Burgu kısmı, klavye bölümü, kuyruk kısmı, çenelik ve çene desteği abanoz ağacı veya gül ağacından yapılmaktadır. Eğer elinizdeki keman bu iki ağaçtan farklı bir ağaçtan yapılmış ise ses kalitesinde farklılıklar olabilir. Keman köprüsü, tellerin klavye bölümünden uygun bir biçimde yükseltmesini sağlar. Arşenin tellere değmesi ile oluşan titrek ses direk yardımı ile arka kapak kısmına ve daha sonra tüm keman ulaşımını sağlar. Keman enstrümanının en önemli parçası gövdesidir. Gövde kısmı sert olan ağaçlardan yapılmalıdır. Sebebi ise şudur; yumuşak yapıda ki ağaçlar titreşimi yani sesi eritir. Düzgün dağılmasını yüksek derecede önler. Bu sebep doğrultusunda keman gövdesi abanoz gibi sert ağaçlardan yapılmalıdır. Keman yapımında dikkat edilmesi mühim olan bir diğer temek şey ise kullanılan ağacın yaşıdır. Ağaç ne kadar yaşlıysa kemanın kalitesi de aynı doğrultuda yükselir. Kaliteli bir keman kaliteli bir virtüöze eşittir. Dünyaca ünlenmiş bir müzik aleti olan keman ,geçirdiği yüzyıllarda da harika virtüözler de var etmiştir. Bunlardan bazıları Niccolò Paganini, Pablo de Saraste, Vivaldi ve Corelli’dir. Örneğin Paganini, müzik tarihinin en iyisi sayılır. Onu Saraste takip eder herkesin romantik dönem olarak adlandırdığı biçim değil duyguların ağır bastığı artık majör tonların kendine yer bulamadığı romantik dönem sanatçısıdır. Vivaldi belki de kulak aşinalığı en fazla olan virtüözdür. Aynı zamanda kızıl rahip diye geçen ve rahiplik yapan Vivaldi, 500’den fazla konçerto bestelemiştir. Aralarından ise en bilineni 4 mevsim konçertoları adlı eseridir. Corelli, İtalyan bir virtüözdür. Barok müziğin gelmiş geçmiş en önemli temsilcilerindendir. Ayrıca modern keman çalma tekniğinin de kurucusudur. Daha sonra bu teknik birçok gelecek virtüöze ışık olmuştur.

Keman Hakkında Bilgiler

Keman fiziksel olarak gövde ve köprü'den var olur. Köprü üzerindeki ses telleri, ses deliği ve sap burguları da onu takip eder. Fiziksel olarak yapısı bu şekildedir. Keman çalınmasındaki en büyük rolü oynayan ise arşedir. Arşe, keman yayı kısmına verilen isimdir. Düz bir yapısı olan arşe üretildiği ağaçtan ağaca farklılık gösterir. Arşe, keman çalma da kemandan daha önemli bir noktadadır. Ne ağır ne de çok hafif olmalıdır. Üretildiği ağaç eğer belirli sebeplerden dolayı ağırlığını kayıp etmiş ise biraz daha eğimli tam yuvarlak bir üretim sağlanmaz ki çıkıntıları vesilesi ile ağırlık yapsın. Ayrıca, özel bakılmış beyaz at kılından yapılmalıdır. Aksi takdirde verimli ses alamazsınız. Çalmaya başlamadan önce arşe iyice ağaçlardan özel olarak çıkarılan reçinelere boca edilir. Sebebi ise sürtünme ile alakalıdır. Ses verimliliği reçine ile artar ve güzelleşir. Arşe kullanıma göre sürekli yenilenen bir malzemedir. Konser sanatçılarının ve yeni öğrenen öğrencilerinin arşeleri aynı süre dayanmaz. Öğrenciler 8 aya kadar kullanabilirken, konser sanatçıları en fazla 1-2 ay kullanır. Keman özel ağaçlardan üretilen bir çalgı çeşididir. Eğer keman çalmaya yeni başlamışsanız klasik modelleri tercih edebilirsiniz. Klasik keman modelleri içinde bulunan bir ses deliği mevcuttur. Bu da keman sesi çıkışını boğmayarak doğal bir amfi görevi görmesini sağlar. Genelde profesyonel çalgı çalanların tercihi ise elektro modellerdir. Bu modeller de klasik modellere nazaran bir ses deliği bulunmaz. Sebebi ise elektro modelleri genelde profesyonel işlerde, kayıtlarda, dijital ortama aktarılan sesler de veyahut sesini geniş bir izleyiciye duyurmak zorunda olan konserlerde kullanılır. Akustik yani klasik modeller de aynı sesi alabilir, bu bahsedilenleri klasik modeller ile de yapabilirsiniz fakat mikrofon kullanımı şarttır. Bu da ses kalitenizi düşürür. Arşenizi yani yayınızı da bu şekilde bir kıyaslama ile seçmelisiniz. Yeni başlıyor iseniz sentetik kıllardan yapılan yarı profesyonel, eğer uzman iseniz at kılı arşe tercih etmelisiniz. Arşe kullanmak oldukça zordur. Aslında bir araştırma baz alınarak, dünyada çalması en zor çalgılardan biri açık ara keman çalgısıdır. Arşe tutan eliniz yumuşak geçişler yaparak sert vuruşlar yapmalıdır. Bu da zamanla edinilen bir refleksif durum haline gelir. Keman hakkında bilgi birikimi sadece bununla sınırlı değildir. Keman tutan el hem sert hem yumuşak olması gerekir. Fakat bu düzeyde en fazla görev parmaklara düşmektedir. Serçe parmak ve yüzük parmağı tüm dengeyi sağlar. Yanlış bir kullanım türü ağrı çekmenize neden olabilir. Orta parmak baskı için size yardımcı olur ama asıl görev her zaman arşeyi tutan parmaklar yani baş ve işaret parmağıdır. Bu iki başrol parmak arşeyi kavrar ve nazik ama baskılı hareketler ile ses çıkarmanıza yardımcı olur.

Keman Önerileri

Yeni başlayanlar için keman önerileri genel de akustik keman türünden yanadır. Akustik keman türlerinde mevcut bir ses deliği bulunmaktadır. Aslında keman çalmaya başlama yaşı da bu doğrultuda oldukça önemlidir. Ergenlik döneminde bir kursa yazılmış iseniz sizin için en uygun keman ¾ ölçü kemanlar olacaktır. Bu keman çeşitleri tam kemandan bir tık daha düşüktür. Yeni başlayanlar için genellikle bu ölçüde keman alınması tavsiye edilir. Yaş ilerledikçe bu ölçü tam keman 4/4 olan ölçüsüne doğru bir ivme kazanır. Bu şekilde bu serüvene başlamış olunur. Kullanılan çapa uygun bir keman seçilmediği takdirde ciddi boyun, kol ve sırt ağrıları çekilebilir. Keman sadece arşe ve keman gövdesinden oluşmaz. Keman çalarken çene yaslayacağınız genellik ile sert plastikten yapılan çenelik yada yastık adı verilen bu obje oldukça önemlidir. Çenenizin rahat edeceği bir çenelik seçimi yapmalısınız. Ağır bir sırt ağrısından sizi kurtarmak adına üretilmiş keman boyutları ve omuz yapınıza uygun bir yastık da ihtiyaç listeniz de baş sıralarda olmalıdır. İyi bir arşe ve bol bol reçine de hemen yanına eklenmelidir. Bu da her iş gibi yetenek ve azim ister. Küçük yaşlarda başlamanın kanıksanamaz bir artısı olsa bile piyasada geç yaşta başlayıp harika bir virtüöz olan isimler de vardır. Bu iş yetenekten çok çalışma gerektirdiği ise su götürmez bir gerçektir. Keman parçaları genelde tek tek satılmaz size satan firma sizin için bir bütün halinde yollar. Ancak profesyonel bir şekilde icra ettiğiniz zaman ihtiyaç duyduğunuz parçayı ayrıca alabilirsiniz. Genellikle sık değişim gösterdiği için sürekli değiştirilen ve alınan parça keman yayı olmaktadır. Yeni başlayan biri iseniz sürekli yay yani arşe değiştirmek gerekli görülmez. Arşe değiştirme sıklığı profesyonellik ile doğru orantılıdır. Yalnız çok profesyonel virtüözler sık sık arşe değiştirir. Fakat keman yeni başlayanlar içinde profesyoneller içinde sürekli akort edilmesi gereken bir çalgıdır. Profesyoneller için değil ama yeni başlayanlar için frekans takibi yapan akort aplikasyonları tercih edilmelidir. Yani bir tunere ihtiyacımız vardır. Keman akordu kalın telden ince tele doğru yapılır. Keman akort işlemi kolay gözükse de aslında oldukça zor bir eylemdir. Bu doğrultuda eğer yeni başlıyor iseniz bilen birine teslim etmek gerekmektedir. Aksi takdirde keman burgularını olduğundan fazla sıkarak basınç yaratabilir ve yüksek basınç dolayısı ile teller zarar görebilir ve hatta kopabilir. Tel değiştirmek kolay bir eylem olsa da zararsız bir şekilde bu işten bir profesyonele danışarak kurtulabilirsiniz. İyice gözlem yapıp öğrendiğiniz takdirde keman akordunu kendi elleriniz ile yapabilirsiniz.

Ruhsal Dinginlik: Keman Sesi

Enstrüman çalmak hem ruhsal dinginlik açısından hemde tutuşunun dikliğinden dolayı omurga açısından oldukça yararlıdır. Bir meşguliyet insanı genç ve zinde tutar. Uzmanlara göre gerçekten ciddi dereceler de unutkanlığınız var ise enstrüman çalmak oldukça iyi gelmektedir. Beynin sürekli ezberlediği notalar ve ölçüleri sırasına uygun biçimde ortaya döktüğünde beynin ve hafızanın zinde kalmasına neden olur. Bir konu hakkında veyahut normal yaşantınızda bir konsantrasyon sorunu yaşıyorsanız yine bir enstrüman çalmak 20 yaş altı bireyler için uzmanlar tarafından tavsiye edilmektedir. Müzik ne kadar alakasız gibi dursa da matematik ile aynı doğrultudadır. Doğru formüller ve doğru adımlar ile sonuca ulaşmak adı altında değerlendirilebilir. Aynı zamanda anatomik faydaları da keman veya bir enstrüman çalanlar da gözlemlenmiştir. Keman sesi aslında ruha da iyi geldiği belirlenmiştir. Bilinen bir deneydir; ineklere klasik müzik dinletip süt veriminin arttığını gözlemlemek aynı doğrultu kemanda da mevcuttur. İyi bir ustanın elinde devleşen keman ruhtaki stresi alır ve atar. Ruha iyi geldiği düşünülen keman sesi dinginlik aranılan zamanlarda dinlenmek için bir tık uzağınızdadır. Sonuçta artık kült olan bir düşüncedir ki, müzik ruhun gıdasıdır. Bu gıda ruhsal olarak çöküntü yaşadığınız da veya çok sevmediğiniz de açlık gösterir. Müzik ruhu doyuracak başlıca şeyler arasındadır. Yapılan bir araştırmaya göre keman sesinin sakinleştirici etki gösterdiği tespit edilmiştir. Bu etki sizin değişik duygu durumlarınızı normalleştirmeye neden olabilir. Başlıca virtüözlerin konçertolarından, değerli sanatçıları keman konseri kayıtlarına kadar birçok keman sesini bulabilirsiniz. Keman sesi ve keman çeşitleri içeriğine göre değişim gösterir. Örneğin daha çok öğrenciler ve acemilerin tercih ettiği gövdesinde ses deliği bulunan modeller daha tiz ve daha az kitleye hitap eden sesler çıkarırken, elektro modellerde ise daha kalın, tok ve doymuş bir ses mevcuttur. Bu sebeple genelde önünüze çıkan kayıtlar ve seslerin elektro modelle kaydedilmiş olma ihtimali oldukça yüksektir. Keman çalmada tiz notalar oldukça tehlikelidir. Karşınızdaki sizi dinleyen birini kulak ağrıtan bir ses ile rahatsız edebilirsiniz. Bu sebep ile halk arasında ‘gıy gıy' diye tabir edilen bu çalgı aleti, profesyonel bir çalma prensibi ile ilerlemek de ve icra edilmektedir. Nice gelmiş geçmiş besteciler ve virtüözler bu işe küçük yaşlarda başlasalar da işlerinin ehli olmaları uzun senelerini almıştır. Bu sebeple keman çalmanın en büyük püf noktası sürekli antrenmandan ve çalışmadan geçer. Sürekli bir çalışma prensibi ile müzik alanında ki kariyerinizin adımlarını emin ve yüksek şekilde atabilirsiniz. Örneğin Vivaldi başka bir meslek yapsa da müziğe olan aşkından hiç vazgeçmemiştir. Atandığı kurumlar da dahi her daim keman öğrenmek isteyenlere bunu sağlamış ve yeteneklerini keşfetmelerine yardımcı olmuştur. Hatta konserleri için öğrencilerine konçerto yazmış, icra etmelerini sağlamıştır.

Keman Notaları

Bir şey çalmak her enstrüman da olduğu gibi notalar, belirli müzik eğitimi, müzik kulağı ve yetenek gerektirir. Keman dört ayrı telden meydana gelir. Bu Keman teli gövdesi üzerinde köprü de bulunur. Bu dört adet tel bu köprünün üzerinden burgulara bağlanacak şekilde konumlanmıştır. Bu teller aşağıdan yukarıya, yani daha müzikal bir terim ile kalından inceye sıralanmıştır. Bu notalar sırası ile, mi, la, re ve sol' dür. Nota yazarken veya hazır yazılmış notaları çalarken notalar harf şeklinde gösterilir. Mi noktasının gösterim harfi 'E' dir. La notasında ise bu harf 'A' olarak gösterilir. Re notasında bu harf ‘D', sol notasında ise ‘G' olarak geçmektedir. Bu harf kodlaması sayesinde çalım kolaylaşmaktadır. Keman notaları içerisinde harfler ve çıkan sesler kadar parmakların hangi notada olduğu da önemlidir. Parmaklarınız notaları temsil etmektedir. Parmaklarınız doğru konumlandığı takdir de notalar temiz ve pak çıkacaktır. Mi telinde genelde işaret parmağına tekabül eder. İlk parmak fa# notasını, ikinci parmak sol# notasını ve üçüncü parmak da la notasını göstermektedir. La telinde ise ilk konumlanan parmak si notasını, ikinci konumlanan parmak do# notasını, üçüncü konumlanan parmak ise sol notasını vermektedir. Re telinde birinci parmak kalın mi, ikinci parmak kalın fa diyez, üçüncü parmak da ise sol notası elde edilmektedir. Dördüncü ve son telde parmakların konumuna göre yine notalar değişiklik gösterir. Sol tel yani son tel de birinci parmak la notası çıkarır. İkinci parmak kalın si notasını çıkarır iken üçüncü ve son parmak da kalın do notasını veri Keman çeşitleri ve ölçülerine göre ses değişiklik gösterebilir. Bu oyma ve el işi kemanlarda temiz sese tekabül ederken, seri üretim kemanlar da ise bu ses daha kirli vaziyette çıkar. Keman fiyatları oldukça değişiklik gösteren üretimine, türüne ve modeline göre farklılık gösterir. Keman modelleri ikiye ayrılıp siz değerli müşterilerine profesyonel veyahut yarı profesyonel olarak satılmaktadır. Eğer bir bestekar ve sanatçı iseniz elektro modeller sizi daha çok yansıtır. Bu keman türleri fiyatı diğer seçeneklere göre uygun fiyat skalasında yer almaz. Akustik olan modeller ise diğer modellere nazaran daha uygun fiyatlar ile piyasa da kendine yer edinmektedir. Küçük bir araştırma sonucu dilediğiniz modelde ki kemanın fiyat listesini öğrenmeniz mümkündür. Bu fiyat listesine oldukça uçuk fiyatlar ile giren kemanlar el işi oyma kemanlardır. Bu keman türü genelde kişiye özel üretilir. El işçiliği ve maharet söz konusu olduğundan fiyatları oldukça yüksektir.