Düşüş Durdurucu
Yüksekte çalışmalarda yaşam hattı, yaşam halatı, emniyet kemeri gibi iş güvenliği ekipmanlarına ek olarak düşüş durdurucular ip tutucu olarak da adlandırılır. Düşüş durdurucu ürünler genellikle ip ya da çelikten üretilmiş yaşam hatları ile birlikte kullanılır. Daha çok kurtarma çalışmalarında kullanılan ekipmanlar TS EN 353 ve TS EN 12481 gibi iki farklı standarda sahip olup bu standartlar da kendi içlerinde sistemin içinde yer alan farklı uygulama şekillerine göre gruplara ayrılır. Bunun yanında düşüş durdurucular manuel ve otomatik olarak da sınıflandırılır. Manuel ip tutucu olarak tanımlanan ürünler ip üzerinde sabit durabilen ekipmanlardır. Bununla birlikte ip üzerinde serbest hareket etmesi de işlevi açısından önemlidir. Bazı modellerde sadece yukarı çıkmak mümkün olurken aşağı indirmek için müdahaleye ihtiyaç duyulur. Manuel düşüş durdurucular genellikle ipin sonunda ya da ipin başından ipe geçirilir. Bununla birlikte ipin herhangi bir noktasından ipe geçirilen çeşitlerinin olması kullanım esnekliği için önemlidir. Otomatik düşüş durdurucular ip üzerine yerleştirildiğinde hareket etmez. Ürünün hareketleri kullanıcı hareketlerine bağlıdır. İpin herhangi bir noktasından ipe geçirilebilir olması ise kullanım avantajı sağlar. Bazı modellerin sabit kalması için kilitleme sisteminin olması ürüne istendiğinde kilitleme imkanı verir. Bazı geri sarımlı düşüş durdurucu ürünler 45 mm çelik halat ve polimer kasadan üretilmiştir. Kopma mukavemeti 12 kn olan ürünün ağırlığı 1,25 kg’dır. Düşüş durdurucular genel olarak yüksekte çalışanların güvenli çalışması için dizayn edilmiştir. Küçük ve hafif olması kullanım kolaylığı sağlarken dikey ve yatay hatlarda çalışmak için uygundur. İnşaat alanında, arama kurtarma çalışmalarında tersane ve lojistik sektörü gibi alanlarda kullanılan geri sarımlı modeller kuvvetli malzemelerden üretilmiştir. Düşüş durdurucu sistemler kullanıldığı alanda düşmeyi durdurarak kullanıcının zemine ya da sağa sola çarpmasının önüne geçer.
Düşüş Durdurucu Çeşitleri
Her iş güvenliği ekipmanında olduğu gibi düşüş durdurucu ürünlerde de iş sahasının analiz edilmesi ve gerekliliklerin belirlenmesi önemlidir. Öncelikle çalışma yapılacak alanın risklerinin belirlenmesi gerekir. Sonrasında kişisel koruyucu ekipman ile birlikte saha için gerekli yaşam hatları, halat ve kemerlerin seçilmesi, düşüş durdurucuların doğru yerleştirilmesi, çalışanlara eğitim verilmesi gelir. En çok kullanılan düşüş durduruculardan olan geri sarımlı düşüş durdurucu kullanımı oldukça kolaydır. Ekipmanı kullanırken dikkat edilmesi gereken önemli konulardan biri kullanım öncesi mutlaka kontrol edilmesi gerekliliğidir. Sistem bir bütün olarak ele alındığından her bir parçasının ve bağlı olduğu ekipmanların da kontrol edilmiş ve uygunluğu onaylanmış olmalıdır. Dolayısı ile ankraj noktası, emniyet kemeri, halat, yaşam hattı, karabina, şok emici, lanyard gibi ekipmanların da işlevselliğinin kontrol edilmesi önemlidir. Geri sarımlı modeller aynı zamanda otomatik geri döndürücü mekanizmaya sahip olup kişisel koruyucu bir ekipmandır. Kişiye özel tasarlanmış olan ürün kişiye özel olduğundan her seferinde aynı kişi tarafından kullanılması önemlidir. Ürünün özelliği kullanıcı yer değiştirdiğinde kablo makara üzerine otomatik olarak sarılır ve sarılan ip geri döndürücü yay sayesinde sürekli gergin kalır. Geri sarımlı düşüş durdurucu fiyat konusu ürünün hayati önemi olan bir ekipman olduğu düşünüldüğünde göz ardı edilebilecek bir konudur. Ekipmanların görevini layıkıyla yerine getirebilmesi için ipin tek bir parça olması aralarda düğümlerin olmaması önemlidir. Düğüm atılması gereken durumlarda ise düşüş tutucu ekipmanın ip üzerinden atlatılabildiği bilinir. Ancak bu konuda kullanıcıların önden eğitim alması nasıl atlatacakları konusunda bilgi sahibi olmaları için gerekli bir uygulamadır. Bununla birlikte uzmanlar düğüm atılmış olan ipin bir daha kullanılmaması konusunda, hem işi yavaşlattığı hem de yedek ekipman bulundurmak gerektiğinden, hem fikirdir.
Düşüş Durdurucu Güvende Kalmayı Sağlar
Yüksekte çalışmalarda farklı özelliklerdeki ipler çalışanın düşmesinin önüne geçen önemli ekipmanlardandır. Statik ve dinamik olarak sınıflandırılan iplerden esneme kabiliyeti az olan ip çeşidi statik olarak adlandırılır. Statik ipler yüksekte çalışmalarda çoğunlukla tercih edilen ipler arasındadır. Dinamik iplerin tercih edildiği alan ise dağcılık olarak bilinir. Esnek yapıya sahip dinamik iplerin düşme sırasında esneyerek kullanıcının yere çarpmasına sebep olabilme olasılığından dolayı inşaat, gökdelen gibi yüksek alanlarda tercih edilmez. Düşüş durdurucu standartları verilerine göre yüksekte çalışmalarda kullanılacak iplerin TS EN 1891 standardı ile uyumlu olması beklenir. Bu standart dışındaki ekipmanların düşmeyi durdurucu ve önleyici ekipman olarak kullanılması önerilmez. Bunu yanında düşmeyi önleyici ve sınırlandırıcı iplerin de özellikleri farklıdır. İplerin üretim tarihi, standardı ve çapı gibi veriler ipler hakkında gerekli bilgiyi verir. Kullanıcı bu bilgiler doğrultusunda ipin yapacağı işe uygun olup olmadığına karar verir. Düşmeyi durdurmayı sağlayan ipler genellikle çapı 8 mm ve üzeri olan iplerdir. Bununla birlikte düşmeyi durdurmak için kullanılacak ipin en az 11 mm veya 12 mm çaplarında olması gerekir. 11 mm’den düşük çapa sahip olan iplerin düşme sırasında oluşan kuvveti karşılayacak mukavemete sahip değildir. Ayrıca iplerin kopma mukavemetinin de 22 KN ve üzeri olması önemlidir. Düşüş durdurucu kullanımı öncesi iplerin iş güvenliği uzmanları tarafından hazırlanmış bir kontrol formu üzerinden kontrol edilmesi olası iş kazalarının önüne geçer. İp ömrü ve ipin standardından ilk ve son kullanma tarihin olduğu bu formlar ayrıca ipin fiziksel görüntüsü ile ilgili sorulan sorulara verilen cevaplar sonucunda ipin kullanıma uygun olup olmadığı hakkında bilgi verir. Ayrıca formda kontrol tarihinin ve yetkili kişilerin uygun olduğuna dair verdiği imza geriye dönük kontroller için de önemlidir.
Düşüş Durdurucu İş Güvenliğinde Elzemdir
Güvenli çalışma alanı oluşturmak iş güvenliği gerekliliğidir. Yatay ve dikey düşüş durdurucu ekipmanların tamamında dikkat edilmesi gereken en önemli konu iş alanının gereklerini karşılayan ürünü kullanmanın yanında ipleri mutlaka kontrol ederek kullanmaktır. Hasarlı olan ipin kullanılmaması, kullanmadan önce ip beraberindeki diğer ekipmanların da kontrol edilmesi iş güvenliği açısından önemlidir. Bunun yanında her ekipmanın Türk Standartlar Enstitüsü tarafından belirlenen veya Avrupa Birliği Standartları’na uygunluğunun kontrol edilmesi, standarda uygun olmayan ürünün kullanılmaması da diğer bir konudur. Ayrıca ürünün kullanma talimatına uygun kullanılması son kullanma süresi geçen ekipmanın kullanılmaması, ipi asit, boya gibi herhangi bir kimyasal malzeme ile temas ettirilmemesi, sert, keskin ve sıcak yüzeylerde kullanılacak ipin yüzeye uygun malzemeden seçilmesine dikkat edilmesi ipin kullanım süresini olumlu etkiler. Bunun yanında ipin temizliği ve depolanma şartları da kullanma talimatında yazdığı şekilde uygulanmalıdır. Ürünün raf ömrü ürün etiketinden fazla 5 yıl olarak belirtilse de kullanım sıklığına göre raf ömrü kısalır. Çok sık kullanılan ürünlerin ömrü nadiren kullanılanlardan daha azdır. Düşüş durdurucu ürünler çalışılan zemine ve çalışma koşullarına göre farklı ölçülerde üretilir. 3m düşüş durdurucu olarak üretilen bazı ürünleri havada kilitleme özelliğine sahiptir. 250 kg’a kadar yük taşıyan ürünler geri sarımlı düşme önleyici aparatla birlikte kullanılır. Düşüş durdurucu ile yapılan bağlantıların kısa olması ve sadece şok emici gövde ile bağlanması iş güvenliğini destekler. Yaşam hattı, emniyet kemeri ve ürün ekipmanları güvenlik sisteminin önemli parçalarıdır. Her bir parçanın doğru çalışması garantilenmeden işe başlamamak iş güvenliği kurallarındandır. Düşüş durdurucu fiyatları ürünün boyutu ve özelliklerine göre değişkenlik gösterir. İhtiyacınız olan ürünlerin teknik özellikleri hakkında daha fazla bilgi almak için iş sağlığı ve güvenliği sayfamızı inceleyebilirsiniz.
