Demirleme & Rıhtım Malzemeleri
Tekne ve gemiler hemen hemen her denize çıkmadan önce bakım isteyen araçlardır. Tekneler ve gemiler sayesinde denizlere açılabilir ve balıkçılık yapılabilmektedir. Sadece balıkçılık değil aynı zamanda kimi tekne ve gemiler kısa ya da uzun mesafeli yollarda taşımacılık görevini de üstlenebilirler. Bu sebeple tekne ve gemilerin sürekli olarak bakımı yaptırılmalıdır. Denize açılmadan önce kullanılan rıhtım malzemeleri ve deniz ortasında ya da kıyıya yakınken hareketsiz halde bulunan teknenin iyi malzemelerle demirlenmiş olması büyük önem taşımaktadır. Tekne için demirleme ve çapa malzemeleri en iyi şekilde seçilmelidir. Tekne güvenliği ve sağlamlığı çok önemlidir. Eğer bunlar sağlam ve güvenli olursa tekne içerisinde bulunan kişiler de aynı şekilde güvende kalacaktır ve sorunsuz bir şekilde tekne sporunu gerçekleştirebilir ya da hobi olarak tekneyle açılabilir.
Demirleme ve Rıhtım Malzemelerinin Kullanımı
Her ürün gibi teknelerde kullanılan ürünlerin de belirli kullanım aşamaları ve kullanım incelikleri bulunmaktadır. Günlük dilde çapa olarak geçen fakat denizci teriminde demir atmak olarak geçen demirleme işlemini yaparken bazı eşyalara ihtiyaç vardır. Bu eşyaları kullanan kişinin bu eşyalar hakkında bilgi sahibi olması çok önemlidir. Demir atmak teknenin alargada sürüklenmemesi ve sabit bir şekilde durabilmesi açısından önemlidir. Bu yüzden atılan demir bir hayli ağır olacaktır. Denizde kullanılacak ulaşım aracının büyüklüğüne göre demirleme işlemi farklılık göstermektedir. Daha büyük deniz araçları için daha ağır demirleme yöntemleri tercih edilmektedir. Tekne ve gemilerde genel olarak sadece zincir tercih edilmektedir. Zincir ve demirleme genellikle daha sık kullanılmaktadır. Nedeni ise daha güvenilir olmasından kaynaklanmaktadır. Fazladan ağırlık ve fazladan maliyeti engellemek için teknenin ağırlığı ve büyüklüğü bilinerek zincir ve demir kullanılmalıdır. Çapa zincirinin su içerisinde kalan kısmına kaloma denmektedir. Demir atmada yalnızca zincir kullanılırsa dört katı kadar kaloma atılmalıdır. Genellikle zincir ve halat kullanıldığından dolayı altı katı kaloma verilmektedir. Kaloma miktarını artırıp azaltmak ise o anki denizin ve hava koşullarının durumuna göre değişmektedir. Teknede demiri atmadan önce teknenin etrafı, aşağısı kontrol edilmelidir. Kayalık veya sığ alanda demir atılmamalıdır. Demir atmadan önce geminin baş bölümünü rüzgâra göre yönlendirmek gerekmektedir. Demir denizin en dibine ulaştığı zaman ağır yol tornistan ile zincir ve halatı düz bir hatta sermek gerekmektedir. Demirin tırmıklara dolanmaması ve tutunma kuvvetini aksatmaması için teknenin seyir halinde olması gerekmektedir. Ağır bir şekilde demirleme işlemi gerçekleştirilmelidir. Demirin iyice tuttuğundan emin olmak için teknenin en son gidebileceği noktaya kadar gitmesini bekleyiniz. Demirleme işlemi yapılan bir teknede o gece kalınacaksa o bölgenin hava şartları, rüzgâr yönü, demirleme işlemi yapılan dip bölge hakkında bilgi sahibi olmak daha rahat bir gece geçirilmesini sağlamaya yardımcı olacaktır. Böylelikle olası durumlarda yapılması gerekenler ustalıkla yapılabilir. Gece kalındığı zamanlarda demir fener yakılmalı ve etraf arada sırada kontrol edilmelidir.
Demirleme ve Rıhtım Malzemelerinin Kullanımının Önemi
Teknelerin düzenli olarak bakımının yapılması çok önemlidir. Bununla beraber sadece tekne gövdesi ve teknik yerlerinin değil teknede kullanılan malzemelerin sürekli olarak değişmesi ve kontrol edilmesi de tekneyi kullanan kişi ve yolcular için de güvenliği sağlamaktadır. Tekneleri rıhtıma bağlamak ya da tekne ile beraber açılma anında gerekli olan malzemeler eksik ise giderilmeli sorunlu ise tamir edilmeli ya da değiştirilmelidir. Özellikle tekneleri rıhtıma bağlama ve demirleme işlemini yaparken dikkatli olunmalı ve bütün teknik bilgiler biliniyor olmalıdır. Bu sayede tekne rıhtımda güvenli bir şekilde duracak herhangi bir rüzgâr ya da fırtına anında kendi kendine açıklara açılmayacaktır. Bu yüzden demirleme işlemi yapılırken olabildiğince dikkatli olunmalıdır. Tekne ile iş yapan kimseler ya da hobi olarak denize açılmaktan hoşlanan kişiler bazı günlerini denizin açıklarında geçirmek isteyebilir. Böyle durumlarda teknenin demirleme malzemesinin olabildiğince iyi olması gerekmektedir. Kişi teknede uyuyor iken teknenin sarsılması ya da etkilendiği rüzgâr ya da dalgadan dolayı hasar almaması için iyi bir şekilde demirleme işlemi yapılması gerekmektedir. Uyuyan kişi uyanıp dümen başına geçene kadar tekne herhangi bir hasar alabilir. Bu yüzden demirleme işlemi iyi bir şekilde yapılmalı. Böylelikle denizin ortasında geceleri hareket etmeden ve kendi kendine ilerlemesini önleyerek vakit geçirilebilir. Demirlenen geminin aynı zamanda limana çarpıp karaya oturmasını da engelleyip oluşabilecek hasarlardan korunmasını sağlamaktadır. Tekne demirleme zinciri ile bağlandığı sürece kendi kendisine hareket etmediği için diğer teknelere de zarar vermemiş olacaktır. Rıhtımda kullanılan usturmaça, çapa-çıpa, halat, ırgat, ırgat ve rıhtım ekipmanı, tonoz şamandırası, zincir ve ekipmanı, baş makarası gibi pek çok ürün tekneler için önem taşımaktadır. Eksiksiz bulundurulması gerektiği gibi iyi bir sonuç verebilmeleri için en iyi malzemelerden yapılmış olanları seçilmelidir. Tekne için gerekli olan malzemeler bilen bir kişi tarafından teknenin büyüklüğüne ve özelliklerine göre alınmalıdır.
Diğer Tekne Malzemeleri
Demirleme işlemi kadar demirleme işlemi esnasında ve rıhtımda kullanılan malzemelerde çok önemlidir. İyi bir şekilde seçiminin yapılması ve kaliteli malzemelerden üretilenlerin teknede kullanılması gerekmektedir. Tekne ile denize açılacağından dolayı ve deniz açıklarında olan kişinin yolda kalmaması, sorunlarla karşılaşmaması için eksiksiz bir şekilde malzemelerini temin etmesi ve bakımını yaptırması gerekmektedir. En önemli diğer malzemelerden bir tanesi tekne halatıdır. Tekne halatı seçilirken sağlamlığına, kalınlığına ve kullanılacak olan rıhtıma göre uzunluğunun seçilmesi gerekmektedir. Rıhtımda duran sabit bir nesneye halat sayesinde teknenizi bağlayarak teknenin sabit durmasını sağlayabilirsiniz. Yani tekne halatı yalnızca çapayı bağlamakla kalmaz, teknenin sabit kalması için de önem teşkil etmektedir. Bağlanacak yere göre istenilen farklı uzunluklarda halatlar tercih edilebilmektedir. Çapa çeşitlerinden birisi olan galvanizli çapa çeşidini de teknenizde bulundurabilirsiniz. Tekne boyutuna göre galvanizli çapanın boyutu ve şekli de farklılık gösterebilmektedir. Tesisat işlemlerinde kullanılsa da denizcilik alanında da bir hayli yaygın olan ve kullanılması gereken şamandıra da bir diğer rıhtım malzemelerinden bir tanesidir. Şamandıraların genellikle içi boştur. Bazı şamandıralar ise metalden yapılmaktadır. Demirleme harici kullanılan şamandıralar tekneler için nerelerin güvenli nerelerin sığ olduğunu belli etmek için kullanılmaktadır. Denizin yüzeyinde kalabildikleri için işaret görevi görmektedirler. Aynı zamanda teknelerin demirleme işleminde de şamandıralar yardımcı görev üstlenebilmektedir. Alt tarafında bulunan halkalar yardımıyla tutucu işlevi görmektedir. Tekneler için önemli bir diğer rıhtım malzemelerinden birisi usturmaçadır. Usturmaça hemen hemen teknelerin ve gemilerin yanaştığı her rıhtımda bulunması gereken bir koruyucudur. Deniz taşıtları, karaya yanaşırken usturmaça olası çarpma ve kazaları önlemektedir. Esnek bir yapıya sahiptir ve istenilirse başka bir yere taşınılabilmektedir. Bir nevi yanaşan tekneler için yastık görevi görmektedir. Deniz taşıtlarının dış tarafında istenilen yere takılabilmektedir.
