Sulu Boya 

Sulu Boya

Sulu boya; genel olarak boya türünü veyahut tekniğini anlatan bir terimdir. Tarihi eski Mısır uygarlığından günümüze kadar uzanır ve çok uzun, zorlu bir yoldan geçerek bugünlere gelmiştir. Son dönemde en çok İngiliz sanat tekniklerinde görülmektedir fakat tüm dünyanın az da olsa elinin değdiği yaygın bir sanat tekniğidir. Özellikle de Ortaçağ’da çok fazla kullanılan bir sanat tekniğidir. Eskiden çok büyük uğraşlar sonucu elde edilse de günümüze kadar gelmeyi başarmış bir tekniktir ve günümüzde de sulu boya bir resim tekniği olarak kullanılmaya devam etmektedir. Bu teknikte en temel özellik renklerin saydamlığıdır. Sulu boya denilen resim tekniği, renklerin şeffaflığı ile bilinir. Kapatıcılık olmadan resim yapmanın zorluğunu içinde barındırdığından çok sayıda bu teknikle yapılan eserler görülmemektedir. Saydamlığı nedeniyle açık bir renk tonunun üzerine koyu bir renk tonu kullanılmamalıdır. Sulu boya çeşitleri içinde genel olarak pigmentler içeren ve su bazlı bir solüsyon bulunmaktadır. Sulu boya resim tekniğinde bilindiği üzere ıslatılmış fırça ile bir palette boya karıştırılmakta ve genel olarak kâğıt veya tuval üzerine uygulanmaktadır. Tavsiye edilen kullanımı ise pürüzlü bir yüzeyde kullanılmasıdır. Bunun nedeni ise pürüzlü yüzeyi olan dokulu kâğıdın kolay emen ve hataları düzeltilebilir kılan yapısı ve dokulu kağıdın sıcak pres kağıda oranla daha uygun fiyata sahip olması, soğuk pres kağıda göre ise daha fazla kullanılması ve başlangıç için hataları düzeltilebilir kılması neden önerildiğini açıklayan özelliklerdir.

Sulu Boya ile İlgili Temel Bilgiler

Günümüzde okullardaki çocukların, amatör ressamların ve birçok kişinin kullandığı zor ama yaygın bir şeffaf resim tekniğidir. Orta çağ ve İngiliz sanat kültüründe çok fazla örneğine rastlanmaktadır. Renk çarkını bilmek sulu boya yapmak için oldukça önemlidir. Renk çarkı, kırmızı, mor, mavi, turuncu, yeşil, sarı renklerinden oluşmaktadır. Renk çarkı 3 ana rengi ve 3 ara (ikincil) rengi içerir. Birincil renkler (kırmızı, sarı, mavi) diğer renkler karıştırılarak elde edilemez. İkincil renkler (turuncu, mor, yeşil) iki ana renk karıştırılarak elde edilir. Hem bir palette hem de kağıt üzerinde yeni renkler elde etmek için sulu boyaları karıştırmak oldukça kolaydır bu nedenle sulu boya birçok çocuğun ilgisini çekmiştir. Genel şekilde başlangıç için kullanım önerilerini özetlemem gerekirse dokulu kağıdın kullanımı pürüzlü ve hata düzeltmeyi uygun kılması sebebiyle önerilir. Tüp boyalar günümüzde revaçta olsa da blok sulu boyalar başlangıç için çok daha uygun hem renkleri karıştırma bakımından hem de birçok kişinin el alışkanlığı bu yöndedir. Sulu boyayı temizlemek için ise bir su kabına ihtiyacınız olur. Bunun için çift taraflı kaplar üretiliyor açık ve koyu renkleri temizlemek için oldukça müsait olan bu kaplar renklerin bozulmasını da çift taraflılığı ile engeller. Ancak bu kapların çok parçalıları yani her rengi temizlemeye ayrı olanak sağlayan çeşitleri de vardır. Fırçalar ise bu saydam boyamada oldukça önemli bir yere sahiptir. Renk değiştirirken fırçanızı su ile duralamanız yeterli olsa da işiniz bitince mutlaka detaylıca yıkamanız gerekmektedir.

Sulu Boya Çeşitleri

Sulu boya renkleri, renk ve kalite bakımından oldukça farklılık gösterebilir. Kaliteli boyalarda renklerin tutunma gücü daha fazla olacağından renk daha belirgin ve canlı görünür, dağıtmak kolaylaşır ve rengi fırçanızla kolayca yönetirsiniz. Çünkü tutunuşu iyi olacağından kontrolsüzce dağılmaz ve bunlara göre 2 ana sulu boya formu bulunmaktadır. Bu suluboya formları şu şekilde yer almaktadır: Tüp içinde sıvı şekilde satılan suluboya ve katı halde satılan blok suluboya. Sulu boya teknikleri uygulamak için çok sayıda sulu boya fırçası ya da sulu boya malzemesi satın almaya gerek yoktur. Başlangıç için 10’lu ya da 12’li sulu boya paletlerinden almanız yeterli olacaktır. Çünkü bu renkler birbirleriyle başarılı bir şekilde karıştırıldığında daha geniş bir renk yelpazesi elde edilir. Bunların yanı sıra, uçları düz ve yuvarlak fırçalar çeşitli efektleri oluşturmanıza olanak sağlamak için yeterlidir. Boya, kâğıt ve fırçaların yanı sıra dökülenleri ve hataları temizlemek için kağıt havlulara ve boyaları karıştırmak, fırçaları temizlemek için su kavanozuna da ihtiyacınız olabilir. Su kavanozunun temiz tutulması, renklerin birbirine karışmaması gerekir. Paletlerin çok bölmeli olması, farklı renklerin birbirine karışmaması, daha net görünmesi açısından önemlidir. Maskeleme bandını çizdiğiniz alana yapıştırarak resminize keskin, çerçeve görünümü verebilirsiniz. Doğal süngerler ise düzeltmeler yapmak ve orijinal efektler vermek için kullanılabilir Sulu boya yaparken gerçekten canlı bir tablo oluşturmak için hangi renkleri kullanacağınızı planlamalısınız. Tüm renkleri bir anda, plansız bir şekilde kullanmaya çalışırsanız hepsi birbirine girer ve karmaşık, göze hitap etmeyen bir görüntü oluşturur. Fakat resminizi planlar ve kırmızı ve yeşil gibi, mor ve sarı gibi birbirini tamamlayan zıt renklerin göze hoş geldiğini keşfederseniz renk skalanızı sadece zıt ancak birbirini tamamlayan renkler bütünü ile sınırlandırırsınız. Boyaları birbirine karıştırmak için öncelikle fırçanıza istediğiniz tondan az bir miktarda boya alın. Fırçayı, içinde temiz su bulunan kavanoza hafifçe ve çok fazla su almayacak şekilde batırın ve boyayı su ile karıştırın. Rengini alana kadar daha fazla su ekleyin. Her yeni rengi karıştırdıktan sonra fırçanızı durulayın ve kavanozun temiz kalmasına özen gösterin. İki rengi karıştırmak için baskın rengi suyla karıştırıp ardından ikinci rengi yavaş yavaş ekleyin. Böylelikle daha temiz bir görünüm elde edeceksiniz. Renk tonlarının göreli açıklığı veyahut koyuluğu tüm boyamalar için en önemlidir. Seçtiğiniz renklerin kendi aralarında ritmik bir tonlama olmasına özen göstermelisiniz. Resminizde basit bir yakın ton aralığı kullanmak resmin tüm farklı öğelerini tutmanıza yardımcı olacaktır. Çoğu resim sadece vurgulanan 3 ton aralığına ihtiyaç duyar. Birkaç koyu ton kullanın ve kağıdın beyazında drama yaratmaya odaklanın. Daha net görmeniz için bir nesnenin tonunu onu çevreleyen renklerle karşılaştırabilirsiniz. Böylece karşınıza canlı renklere sahip bir tablo çıkar.

Sulu Boya İçin Kağıt Türleri

Sulu boya kağıtları genel olarak keten ya da pamuk liflerinden meydana gelmektedir. Bazı kağıt türleri ise odun hamurundan meydana gelir. Suluboya diğer boyalara göre daha ıslak olduğu için kağıdın daha az emici olması gerekmektedir. Bu sebeple kağıt yüzeyi fırça darbelerine ve suya dayanıklı olmalıdır. Kağıt seçiminde dikkat etmeniz gereken bir diğer nokta hem uygun fiyatlı hem de kolay kullanıma sahip olan dokulu kağıt başlangıç çalışmaları için önerilir bunun yanı sıra selüloz içeren çok daha kolay bulunan ve yaygın kullanıma sahip kağıtlarda başlangıç seviyesinde kullanılabilir. Sulu boya kağıtlarının gramajına ve de ebatına göre farklı kağıt çeşidi bulunmaktadır. Bu yüzden hangi kağıdın size daha çok hitap ettiğine karar verene kadar tek sayfa bir kağıt satın almanız lehinize olacaktır. 3 ana kağıt yüzeyi türü bulunmaktadır. Sıcak preslenmiş kağıt (I.hamur - sert ve de pürüzsüz bir yüzeyi vardır), soğuk preslenmiş (II.hamur - hafif bir dokuya sahiptir), dokulu (III.hamur - pürüzlü) kağıt 3 ana kağıt türü olmaktadır. Pürüzlü diğer bir adıyla dokulu kağıt genel olarak ağır dokuya sahiptir. Ayrıca çok yönlü ve geniş alanlarda da oldukça etki yaratmak için idealdir. Soğuk preslenmiş olan kağıt ise pürüzlü kağıda göre daha hafif bir dokuya sahip olmaktadır fakat yine de pürüzlü bir yapısı da bulunmaktadır. Genel kullanım için önerilen ve en ideal kağıt türü olarak tercih edilmektedir. Sıcak preslenmiş kağıt diğer kağıtlara göre neredeyse tamamı ile pürüzsüz bir yapıdadır. Ayrıntılar için ise iyidir ama yeni başlayan bireyler tarafından pek tercih edilmemektedir. Sulu boya bilindiği üzere şeffaf olduğundan beyaz bir kağıt üzerinde en iyi sonucu vermektedir ancak kendiliğinden renk tonu olan kağıtlar da kullanılabilmektedir. Bu kağıtlar genel olarak boyanın rengini de etkilemektedir. Kağıt çeşidinin ise resim üzerinde kayda değer bir etkisi bulunmaktadır. Sıcak preslenmiş olan kağıt yani 1. hamur kağıt üzerinde sulu boyayı kontrol etmek çok zordur. Kağıt yüzeyi genellikle kayganlığından ötürü boyayı tutmamakta ve çok uğraş gerektirmektedir. Bu tip kağıtlar çoğunlukla çizgisel çizimler için daha uygun olmaktadır. Sıcak pres kağıt ayrıntılı ve tek tip boyama için çok uygundur. Suluboya üstüne bir kat daha geçmeye uygun değildir. Çabuk kurur ve boyayı üstte tutar, emmez. Dokulu kağıtların, pürüzlü ve boyayı kolay emen hata göstermez yapıları vardır. Boya kolay dağılır ve taşan kısımları su ile kolayca temizleyebilirsiniz. Genelde manzara resimleri için kullanılır. Soğuk pres kağıtlar sıcak pres kağıtlara göre daha fazla dokulu kağıtlara göre ise daha az emiciliği vardır buna rağmen sanatçıların tercihidir.

Sulu Boya Fırçaları

Her bir fırça darbesi için düzgün kılları olan, suyu tutan fırçalar gereklidir. Geniş alanlar için geniş fırçaların kullanılması boyamayı kolaylaştırır. İnce alanlar için ise ince fırçalar kullanılması gerekmektedir. Fırçalar eğer doğru yıkanmaz ve doğru kurutulmaz ise kıl dökmeye başlar. Bu yüzden fırçaları kıllarını aşağıya doğru tutarak yıkamak ve uçlarını kurutarak içerdeki tutkala su gitmesini engellemelisiniz ki bu sayede uzun ömürlü, kıl dökmeyen, bakımlı fırçalara sahip olabilirsiniz. Geleneksel sulu boya fırçaları yumuşak kıllardan yapılır ve samurdan yapılanlar en iyisi olarak kabul edilir. Bu nedenle ilk sulu boya fırça setini alırken sentetik veya saf samur olmasına dikkat etmenizde fayda bulunmaktadır. Bir fırça hangi malzemeden yapılırsa yapılsın önemli olan fırçayı iyi tutmak, şeklini korumak ve çizim yaparken esnek olmaktır. Yuvarlak fırça türleri koniktir ve ince bir nokta şeklindedir. Fırça ne kadar büyükse sayısı da o kadar büyük olur. Düz fırçalar geniştir ve uçları düzdür. Onların boyutları emperyal veya metrik bir ölçümle verilir. İnce çizgilerden tonlamalara kadar çok çeşitli vuruşlar oluşturmanıza olanak sağlamak için önerilen fırça seçimlerindeki yuvarlak ve düz fırçaları tercih edebilirsiniz. Örneğin 25 mm boyutundaki düz fırçalar, kağıda uzunca tek bir çizgi çekmek için oldukça idealdir. Boyutu 50 mm olan ve keçi tüyünden yapılan fırçalar ise büyük alanları hızlıca boyamak ve kaplamak için kullanışlıdır ve çok tercih edilir. Sulu boya fırçalarıyla farklı efektler yaratmak için fırçanızı farklı açılardan tutmayı ve fırçanın hızını ve basıncını değiştirmeyi deneyebilirsiniz. Fırça kontrolü çok önemlidir. Fırçayı kontrol etmeyi öğrendikçe resim yaparken daha rahat ve kendinizden emin olduğunuzu hissedeceksiniz. Farklı fırça darbelerini denemek yapabileceğiniz efekt çeşitlerini de keşfetmenize yardımcı olacaktır. Bu maddelere ek olarak bir de sulu boya kalem şeklinde mevcut olarak bulunmaktadır. Dışarıdan gözlemlendiğinde kuru boya görünümü veren bu kalemler su ile karıştırıldığında sulu boya etkisi yaratmaktadır. Öncelikle kuru boyayla çizim yapılır ardından fırça sulandırılarak istenilen etki verilir. Ve bu kalem sulu boyalar açıkça fırça kontrolünün önemini gösteriyor. Fırçanızı temizlemek için ise temiz suya batırıp karıştırıp sonrasında da kuru kağıt havluyla silmeniz yeterli olacaktır. Eğer palet kullanıyor iseniz paletinizi su altına sokup sonrasında kağıt havlu ile silmeniz palet temizliğiniz için yeterli olacaktır.

Sulu Boyaya Başlayanlara Öneriler

Dokulu kağıdın kullanımı pürüzlü ve hata düzeltmeyi uygun kılması sebebiyle önerilir. Tüp boyalar günümüzde revaçta olsa da blok sulu boyalar başlangıç için çok daha uygun hem renkleri karıştırma bakımından hem de birçok kişinin el alışkanlığı bu yöndedir. Sulu boyayı temizlemek için ise bir su kabına ihtiyacınız olur. Bunun için çift taraflı kaplar üretiliyor açık ve koyu renkleri temizlemek için oldukça müsait olan bu kaplar renklerin bozulmasını da çift taraflılığı ile engeller ancak bu kapların çok parçalıları yani her rengi temizlemeye ayrı olanak sağlayan çeşitleri de vardır. Renk değiştirirken fırçanızı su ile duralamanız yeterli olsa da işiniz bitince mutlaka detaylıca yıkamanız gerekmektedir. Hem bir palette hem de kağıt üzerinde yeni renkler elde etmek için sulu boyaları karıştırmak oldukça kolaydır. Başlangıç için tavsiye edilen 10’lu sulu boya renginden oluşan temel palet, üç ana rengi, yeşili ve kahverengiyi içerir, böylece geniş bir renk yelpazesi elde edilmiş olur. Bazı renklerin ise renk paletinde birkaç tonu vardır; örneğin iki kırmızı vardır: kadmiyum kırmızısı ve daha maviye yakın alizarin kırmızısı. Tonlamalar desen ve şekil, hareket ve tasarım yaratır. Bir rengin farklı tonları, diğer renklerle karıştırıldığında farklı tepki verir. Böylelikle istediğiniz gibi oluşturacağınız renk aralığını artırabilirsiniz. Boyaya eklediğiniz su miktarını değiştirerek çeşitli tonlar oluşturabilirsiniz. Işık ve gölge verip resmi daha boyutlu bir hale getirebilirsiniz. Boyanın yarı saydamlığını korumak istiyorsanız, renkleri her zaman daha açık hale getirip o şekilde kullanmalısınız. Renkleri opak yapan beyaz boya yerine su eklemelisiniz. Renk tonlarının göreli açıklığı veyahut koyuluğu tüm boyamalar için en önemlidir. Renk, derinlik ve odak iyi değilse azalır. Ayrıca Sulu boyayı uygulamadan önce, çizimleriniz için yumuşak B kalem kullanabilirsiniz. Boya tüpleri genellikle katı bloklardan daha etkilidir. Palete kolayca sığarlar ve hızlıca karıştırılırlar. Ve tüp boyaların blok boyalara kıyasla daha uzun süre dayandığı çok daha belirgindir. Gerek paketleme gerek de miktar ve kullanım kolaylığı bakımından tüp boyalar fazlasıyla kişinin ilgisini çekiyor ve kullanılıyor.