Peştamal
Peştamal kelime olarak anlamı Farsça kökenli olan örten kumaş anlamındadır. Birbirinden farklı kullanım alanlarıyla kişilere kullanım kolaylığı ve rahatlık sağlamaktadır. Çoğunlukla hamamlarda örtünmek için kullanılmaktadır. Dikişsiz olması kullanımının gerektiği şekilden ileri gelmektedir. Kullanan kişi kumaş vücuda sararak iki ucu birbirine bağlayarak kullanılmaktadır. Halk arasında peştamal olarak biliniyor olsa da aslında doğru yazılışı peştamaldır. Birçok alanda kullanılan Peştamalların kullanım alanları plajlar, oteller olmak üzere birçok alanda kullanıcılara sunulmaktadır. Peştamallar hemen hemen büyük oranda Karadeniz bölgesinde kullanılmaktadır. Yaygın olarak kullanılan bölgesi Karadeniz olmasına rağmen birçok kişinin tercih ettiği bir ürün tercih edilebilir haline zaman içinde gelmiş bulunmaktadır. Bilhassa çocuklu kadınların tatillerde tercih ettiği bu ürünler kullanım kolaylığı açısında birçok kadın için tatilin vazgeçilmez bir parçası durumundadır. Peştamal çeşitleri olarak iki türü bulunan kumaşların baş ve dolama olmak üzere iki kısımda kullanılmaktadır. Kullanım açısından ancak günümüzde giysilerinde yapılmaya başlandığı peştamal modelleri ve çeşitleri bulunmaktadır. Zaman içerisinde de daha yaygın bir hal alabileceği düşünülmektedir. Baş peştamali yine Karadenizli kadınların başlarına bağladıkları dokumalardan ileri gelmektedir. Peştamallar yöresel ürünler olmakla birlikte modern hayatında içinde yerini hızlıca almaktadır. Hamamlarda sıklıkla kullanılma sebebi Peştamal kumaşı ince yapısı sayesinde vücudun görünmesine engel olurken, yine ince yapısı ile hamamın sıcaklığından faydalanılmasını sağlamaktadır. Havlulardan farklı alanlarda kullanılması gerekirken bazı durumlarda plaj ve havuz kenarlarında da kullanıldığı görülebilmektedir. Kumaş kalitesi biraz da el dokuması olması ve natürel boyaların kullanılması sebebiyle oluşmaktadır. Uzun soluklu kullanımlar için uygun olan bu banyo tekstili ürünleri uzun yıllardır süre gelen bir geleneğin habercisi niteliği de içinde barındırmaktadır.
Kullanımı Kolay Peştamal modelleri
Günümüzde birbirinden bağımsız ve farklı ton- desenlerde kumaşlara sahip olan bu ürünler de dikkat çeken bir başka detay ise, Peştamal modelleri kumaşın yapısı gereği yöresel çizgileri barındırmaktadır. Sıklıkla görülen model çubuklu ve kırmızı tonlarının hâkim olduğu ürünlerdir. Ancak farklı modellerde ve hatlarda olanları da bulunmaktadır. Eskiye oranla günümüzde de bir dönem düşüş göstermesine rağmen yükseliş gösteren Peştamal kullanımı yaygın kullanım alanı pek olmasa da masaj salonları gibi ya da oteller gibi yerlerde Peştamal bornoz kullanımı oldukça yaygındır. Peştamal bornozlar son dönemlerin hemen hemen en gözde ürünlerinden biri olma yolunda hızlıca ilerlemektedir. İnce ve hafif yapısı sayesinde bilhassa yaz aylarında serinlik hissi ile kişilere tatillerinde eşlik etmektedir. Bir havlu kadar yüksek emicilik beklenmeyen bu kumaşların asıl amaçları sıcak ortamlar yani hamamlar gibi mecralarda kişilerin hareket alanlarını açmak konfor sağlamak ve sıcaklıktan etkilenmeden vücut hatlarını kapatmak için aslen kullanılmaktadır. Hijyen açısında düşünüldüğünde ise, havlulara oranla daha hijyenik ortamı olduğu söylenilebilmektedir. Havlu gözeneklerine hapsettiği ıslaklığı kolaylıkla kurutamazken, Peştamallar kolay yıkanma ve kuruyabilme konusunda kişilere konfor sunmaktadır. Tatillerde otel odasında kişilerin pratikçe yıkayabileceği bu ürünlerin kuruması da yine oda içerisinde gerçekleşebilecektir. Herhangi bir küf ya da rutubet konusu bırakmadan ince dokusu sayesinde bakteri tutabilecek kadar kalın olmayan bu ürünler ise, güvenle kullanılabilirliği yüksek ürünlerdir. Bakteriler nemli oranları sevmeleriyle bilinmektedir. Bu nedenle havluların uzun süre nemli kalıyor olması bakteriler için uygun bir yaşam ve üreme alanı sunmaktadır. Her nemli kalan havlu kullanıldığında ise, bakterilerle temas etmiş ve belki de solumuş duruma gelinmektedir. Bu temas halinin önüne geçilmesi ise ancak havluların iyi kuruması ve kişiye özel olması gerekmektedir. Bilhassa tatillerde kişiye özel kullanımların kısıtlanmasıyla ortak havluların kullanımı yaygınlaşmaktadır. Bu nedenle de kişiler arası bakteri belki virüs yayılımı aktif hale gelecektir. Her ne kadar aynı hane bireyleri olunsa da bu sebeple peştamal kullanımı havluda daha uygun olacaktır. Hızlı kuruyor olması da kullanıcıya kolaylık sağlamaktadır. Sayfamızdan dekorasyonunuza uygun banyo halısı ve paspas modellerine de bakabilirsiniz.
Peştamal Fiyatları
Eski dönemlerde gelin kızların çeyizlerine Peştamal takımı konulmaktaydı. Halen Karadeniz bölgesi aileleri bu geleneği devam ettiriyor olsa da eski dönemlere oranla kullanımı bir nebze geriledi denilebilir. Yıllarca sandıklarda kalmalarına rağmen çıkarıldığında renk ve dokularından hiçbir taviz vermeyen bu ürünler natürel ve el yapımı olmaları sebebiyle uzun yıllar saklayabilmek için dayanıklı ürünler listenizin ilk sıralarında yer alabilmektedir. Günümüzde aktif kullanıldığı konusunun altı çizilerek eskiye oranla kullanım hızının düşme yönünde olma olasılığı tarafından bakıldığında kullanım alanlarında gerileme görülebilmektedir. Yöresel bir ürün olduğu gözlerden kaçmayan bu ürünün birbirinden farklı ölçüleri bulunmaktadır. Plaj Peştamal için kullanılan olan kumaşlar biraz daha renkli klasik desenlerden uzak desen tercih edilmektedir. Hamamlar için kullanılanlarda gelen tonlar kırmızı beyaz gibi renkler olmasına rağmen günümüzde birbirinden güzel desenlere sahip ürünlerde bulunmaktadır. Genellikle çubuklu ve desenli modellerin tercih edildiği bu ürünlerin yapımında keten ya da pamuk ipliğinden faydalanılmaktadır. Bu iplikler sayesinde hızlıca suyu emerek yine hızlıca kuruyabilme özelliğine sahip ürünlerdir. Peştamal fiyatları pahalı olmamakla birlikte havlu fiyatlarına oranla daha uygun fiyatlı ürünler olduğu bilinmektedir. Birçok çeşidi olan ve çocuk yetişkin ayrımı bulunan ürünlerin kullanımı kişilere hafif bir his ve yüzde yüz pamuksu yapısı ile de ferahlık sunmaktadır. Ürünlerin fiyatları oldukça uygun ve yüzde yüz pamuk dokulara sahiptirler. Fiyat olarak piyasası dalgalı olmamakla birlikte belirli bir fiyat aralığı satıcılar tarafından belirlenerek satışları devam ettirilmektedir. Fiyatları her eve girebilecek kadar uygun olan bu ürünlerin sağlıklı olması nedeniyle her evde kullanımının desteklenmesi oldukça doğru bir adım olacaktır. Bu konuda belki şu göz önünde bulundurulmalıdır ki günden güne, bu ürünlere ihtiyacın artması halinde, ihtiyaçları karşılayabilmek zorlaşacaktır. Bu durumun sebebi ise üreticisinin kısıtlı sayıda olmasıdır. El emeği ya da yarı otomatik kara tezgâhlarında üretilen Peştamallar de üretici sayısında artış olmaması ürünlerdeki fiyatların belirli bir süre sonunda artış yönünde olabileceğinin göstergesi olacaktır.
Peştamal Setleri ve Modelleri
Peştamal hamam kullanımı için uygunluğu olan ve aktif olarak halen kullanılan bir üründür. Yöresel ve eski geleneklerde sadece otellerin hamamları, hamamlar ve saunalar da kişilere eşlik eden ürünler artık modern Peştamal modelleriyle günlük hayatın rutinini dâhil olma yolunda hızla ilerlemektedir. Eski dönemlerde Doğu Karadeniz bölgesinde üretilen özel tezgâhları bulunan Peştamalların tarlada ekilen kenevir ile dokunduğu bilinmektedir. Çoğunluk olarak Türkiye geneline Yurtdışına da satışı yapılan Peştamallar Denizli ve Buldan’ da üretilebilmektedir. Bu sebeple de üreticisi sınırlı sayıda varlığını idame ettirebilmektedir. Sadece Türk hamamları için değil, çeşitli amaçlar içinde kullanılmaktadır. Giysi üretimleri tarlalarda önlük kullanımlar ve hatta kullanan kadınların yörelerini temsil eden renkleri ile bir gelenek haline gelen ve varlığını farklılaştırarak devam ettiren bir yapısı vardır Peştamalların. Son dönemlerde Peştamal set olarak satışa sunulan ürünler ise kullanıcılara dokuları ve tarzlarıyla sınırsız destek sunabilmektedir. Peştamal setlerin içeriklerinde aile setleri şeklinde de satılmaktadır. Minik bireyler için özel ölçülerde hazırlanıp tüketicilere sunulan çocuklara özel Peştamallar ise, miniklerin yaz dönemlerinde terlemelerine ya da denizden – havuzdan çıkmaların ardından ıslak kalmamaları için kullanımları açısından anneler için, oldukça tercih edilen bir ürün olabilmektedir. Moda dünyasının her geçen gün biraz daha fazla ilgisini verdiği Peştamallar yavaş yavaş vitrinlerde yerlerini almaya başlamasıyla ilgileri üzerine toplamaya da başladı sayılabilmektedir. Peştamalların Denizli ve buldan’ da çoğunlukla üretildiği de bilinmektedir. Sadece hamam ya da tatil amaçlı düşünülmeyen bu ürünlerdeki talebin artması ise Türkiye pazarında yeni bir ürüne yer açılacağı sinyallerini de beraberinde getirmektedir. Geçmiş dönemlerde Havlu yerine kullanılması, tarlalarda önlük olması ya da yöresel simge olmalarının yanında günümüzde giysi olarak da karşımıza çıkan Peştamallar kullanım kolaylığı açısından yine giysiler içerisinde Şile bezine rakip olabilecek kadar güçlü bir piyasaya hâkim olabileceği yine sektörde konuşulan bir başka konu olarak karşımıza çıkmaktadır.
Size Uygun Peştamal Ölçüleri
Uzun Peştamal seçenekleriyle yerini alan ürünler kullanım kolaylığı açısından etkin bir tercih olmaktadır. Uzun olan modeller genellikle kadınların dış giyim kombinleriyle ilgili bir seçim olabilmektedir çoğu zaman. Ancak görünüm olarak salaş modellerin oldukça şık görünüme sahip olduğu ise göz ardı edilemez durumdadır. Bazı ürünlerin kenarlarında işleme bulunması da yine geleneklerimizi turistlere yansıtma amacıyla satışlarda yerlerini almışlardır. Birçok genç kızın çeyizinde bu Peştamallar boydan boya sırma işleme ile işlenmiş ya da sadece kenarları işlenmiş olarak karşımıza çıkmaktadır. İşlemeler konusunda Türk işleri ise sanatlar arasında önemli bir paya sahiptir. Erkekler çoğunlukla uzun Peştamalları sıklıkla tercih etmektedirler. Uzun olan modeller anneler içinde rahat hareket alanı oluşturmaktadır. Standart boyutlara göre kadınların bilhassa uzun bornoz seti modelleriyle rahatça hareket edebildikleri gözlemlenenler arasında yerini almaktadır. Peştamal ölçüsü standart bir metreden uzun boyu ve eni ise, 75-80 cm arasındadır. Eski dönemlerde Peştamalların iki ucunu el işi yapılması gibi bir adet bulunmaktaydı. Bilhassa çeyiz olarak verilenler mutlaka özel olarak işlenirdi. Hatta günümüzde halen tamamı sırma işleme olan ürünleri de bulmak mümkündür. Peştamalın asıl kullanım şekli hamamlar içindir. İkinci kullanımı ise, önlük olarak kullanım alanıdır. Tarlada, pazarda, evde genellikle çizgili ve pamuklu dokumalarla dokunup kullanılan giysi Peştamallar de bulunmaktadır. Bu Peştamallar yörelerini renkleriyle simgelemektedir. Yörelere göre renklendirilen bu ürünlerin renk ve yöre isimleri sırasıyla şu şekildedir; Karadeniz Bölgesi İnebolu-Akçaabat arasında kırmızı ve beyaz, Sürmene’ de Kırmızı ve siyah, Gümüşhane’ de bordo ve beyaz, Rize’ de, kavuniçi – siyah ve Artvin’de ise genel olarak siyah olmak üzere bu renklere ait Peştamallar giyilmektedir. Kişilerin memleketlerini simgeleyen bu renkler mevcut bölgede aktif olarak kullanılmaktadır. Karadeniz bölgesinin başa bağlanan Peştamalları ise, tüm yurt genelinde bir simge halinde kullanılabilmektedir.
Peştamal Özellikleri
Peştamal denildiğinde ilk akla gelen hamamlarda kullanılan ürünlerdir. Peştamal özellikleri içinde en belirgin olanı havlulara oranla çok daha hafiflerdir. Hafif olmalarına rağmen havlulardan çok daha hızlı kururlar bu özellik de otel gibi alanlarda aktif olarak kullanılmalarını sağlamaktadır. Kolay yıkanıp hızlı kuruyabilmeleri nedeniyle. Tarihin dokunuşlarını yansıtan bu ürünler için yöresel giysi olmalarının yanı sıra aktif olarak turizm de de kullanılması kullanım kolaylığı olması nedeniyle ileri gelmektedir. Peştamallar kullanımı açısından bir havlu olmaması nedeniyle, havluya alışkın bireyler için geçiş zorluğu yaşanmaktadır. Havlu kalınlığına alışkın kişilerin ince bir yapıya alışamama durumları göz önüne alındığında ancak havlu yerine bu ürünlerin kullanıldığı durumlarda ise, artık Peştamallara bir defa alışma durumunda havlu kullanımının geri planda kalıyor olması yine konu ile ilgili gözlemlenen bir başka detaydır. Havlu ile karşılaştırıldığında birçok konuda avantaj sağlamaktadır. Peştamal kullanımı valizlerde havlu yerine kullanılması halinde yerden tasarruf sağlamaktadır. Tatillerde havlu yerine çantalarda rahatça taşınabilecek olması yine tercih edilebilirliği ön plana çıkarmaktadır. Peştamallardan elde edilen giysiler ise, yaz aylarında hayat kurtarıcı nitelikte olmaktadır. Dokusu itibariyle, terletmemesi nedeniyle, daha çok Denizli ve Buldan’da üretilen Peştamallardan tunik, elbise, gömlek, çanta, bluz yapılabilmektedir. Ve oldukça kullanışlı olan bu kumaştan üretilen ürünler kişilere kullanım kolaylığı ve rahat bir his ile günün kalitesini arttırabileceğinizin garantisini verebilmektedir. Bu bezler tamamen el tezgâhların da dokunabildiği gibi yarı otomatik elektrikli tezgâhlarda da dokunabilmektedir. Eskilerin sandıklarından 50 ya da 60 sene sonra çıkan Peştamallar pamuk ve kök boya kullanılarak üretilmesi nedeniyle, uzun ömürlü olabilmektedir.
Peştamal Nasıl Bağlanır?
Peştamallar dikişsizlerdir ve düz olan kumaş modelleri sağdan sola ya da tam tersi yönde vücuda dolandırılarak, iki ucu göğüz bölgesinde bağlanmaktadır. Kadınların kalça, göbek ve göğüs bölgelerini kapatan standart modeller erkeklerde ise bel bölgesinden dolandırılarak tutturulmaktadır. Havluya ortanla daha hafif ve sıcak ortamlarda kullanım, hareket kolaylığı sağlayan bu ürünler son dönemlerde yeniden aktif olarak kullanılmaya başlanmaktadır. Önemli olan kullanım sırasında Peştamalların vücudu rahatça sarıyor olmasıdır. Rahat hareket edebilmek ve terlememek için hamam ya da sauna gibi yerlerde Peştamallar tercih edilmektedir. Genellikle, Peştamalların bağlama şekli kadınlar da koltukaltlarından iki uçları birbirlerine bağlarlar, erkeklerde bel bölgelerinden iki ucu birbirine bağlamaktadırlar. Pamuksu bir yapıya sahip olması nedeniyle bağ el ile açılmadıkça kendiliğinden açılmamaktadır. Bu da kişinin hareket alanında özgür olması anlamına gelmektedir.
Peştamal Nasıl Kullanılır?
Peştamal belirli bir kullanım kılavuzu yoktur. Natürel olan el emeği bir üründür. Kök boyalar ile boyanan ve uzun ömürlü saklanabilen kumaşlardır. Kişiler zevk ve tercihlerine göre aldıkları ürünleri diledikleri şekilde kullanabilmektedirler. Standart modellerin yanı sıra birçok model çeşitliliği ile kişilere sunulan Peştamallar çoğunlukla bornoz olarak tercih edilmektedir. Peştamalların kumaşlarında bluz, gömlek ya da elbiseler yapılmakta ve oldukça fazla miktarlarda da satılmaktadır. Bu ürünlerin tercih edilme sebepleri çoğunlukla terletmeyen pamuksu içeriğe sahip olmasıdır. Pamuk ipliklerle dokunan ve kök boyalarla boyanan bu kumaşlar deriye zarar vermemesi nedeniyle bebeklerde ve çocuklarda da rahatlıkla kullanılabilmektedir. Tatillerde deniz ya da havuz kenarlarında duş sonrası giyildiğinde kısa sürede kuruduğunu görülmektedir. Bu sebeple havlulardan çok daha fonksiyonel olması bu kumaşları tercih edilebilir kılmaktadır.
Peştamal Ne İçin Kullanılır?
Kullanım alanları kişilere göre farklılık gösterebilmektedir. Bilhassa seyahatlerde otellere ait havluları kullanmak istemiyorsak ve kurulanma ihtiyacı için bir çözüm aranıyorsa bu konuda tercih edilebilecekler sıralamasında üst sırada Peştamallar yerini alabilmektedir. Oda içerisinde elde yıkayıp kolayca kurutabileceğiniz bir dokuma kumaşınızın olması yaşam kalitenizi arttıracaktır. Önemli olan hijyen kuralları içinde ve kişinin huzurlu olduğu ortamlardır. Ayrıca yine seyahatlerde havlulardan daha az yer kaplıyor olması sebebiyle, ihtiyaçları seyahat halinde kalabalık ailelerde tekil olan havluların bir tane alınıp tüm aile üyelerinizin kullanımına açmak yerine birer adet peştamal alarak yerden kazanmış olacaksınız. Yer ve sağlık bakımından seyahatlerde valize ilk girecek ürünler arasında yerini alan bu kumaşlar sağlık açısından ise oldukça iyi konumdadır. Pamuk ipliklerden ve kök boyalardan yapılan bu kumaşlar sağlık sorunlarına yol açabilecek herhangi bir kimyasal madde içermezler. Son dönemlerde havlulara alternatif olmaktan çıkan Peştamallar artık giysi olarak da vitrinlerde yerlerini yavaş yavaş almaktadır.
7
