2.El Yerli Pul 

Yerli Pul

Pul; yakın tarihe kadar mektup, posta, özel gün kartı veya kartpostalı gibi ücretin ödendiğini belirtmek amacı ile kullanılan bir tür değerli kâğıttır. Önyüzünde ait olduğu ülkenin kültürel yerlerini, tarihi olaylarını, ülkesine has güzel sanatlarını, uçsuz bucaksız coğrafyasını kısacası bütün güzelliklerini sergileyen farklı resimler veya grafikler basılıdır. Arka yüzünde özel bir zamk bulunur. Bazı pullarda şarniyerli ve şarniyersiz olarak bir ayrım görürüz. Bu ayrım bir dönem pulların saklama koşullarından dolayı oluşan bir farklılıktır. Pul koleksiyonerleri bu farkın üzerinde fazlaca önem verdiklerinden dolayı her iki çeşitte pul bulmak mümkündür. Pullar genelde kare, dikdörtgen, yuvarlak veya üçgen şeklinde hazırlanırlar. Pulun üzerinde basıldığı ülkenin ismi ve para birimine göre değeri yazılıdır. Her ülkenin kendine özgü çok uzun yıllara dayanan pul çeşitlerinin olmasının yanında, Türkiye’de de yerli pul üretimi ve kullanımı yakın zamana kadar oldukça sıktı. Posta için kullanan kişilerin dışında pullara özel ilgisi olan pul koleksiyoncuları; kendilerine göre oluşturdukları bir dönemi veya ilk zamandan beri üretilmiş tüm yerli pul çeşitlerini toplamak için büyük bir çaba sarf ederken aynı zamanda bu hobinin verdiği keyfi yaşarlar. Pul koleksiyonculuğu ile filateli birbirine karıştırılmaması gerekir. Pul koleksiyonculuğu pulların biriktirilmesi ve saklanması amacıyla yapılırken; filateli veya pulculuk, posta pulları ile ilgili zarf, damga, tarih, dantel sayısı, antiye vs. inceleyen alandır. Yerli pullar, posta ödemesinde kullanılan sürekli pul, bir olayı veya kişiyi anmak amacıyla bastırılan anma pulu, resmi kamu kurum ve kuruluşların kullandığı resmi pul, uçakla gönderilecek postalar için uçak postası pulu gibi cinslere ayrıldığı gibi damgalı ve damgasız olarak iki türlü de baskı bulunabilir. Pul koleksiyoncularına göre damgasız pulların çok daha yüksek bir değeri vardır. Sözün kısası hangi çeşit ve cins değerli yerli pullar olursa olsun, her zaman kültürel ve tarihi bir değeri bulunan kıymetli bir eşyadır.

Yerli Pul Çeşitleri ve Yerli Pul Kullanımı

Cumhuriyet döneminden öncesinde varlığını sürdüren Osmanlı Devleti’nde ilk pul 1863 yılında basılmıştır ve 1888 tarihine kadar klasik pul basımı devam etmiştir. Türkiye’def Cumhuriyetin ilan edilmesi ile birlikte al ve yıldızdan oluşan ilk pul basılmıştır. Daha önceki tarihte basılan pullar cumhuriyet öncesi dönemi pulları olarak geçer. Değerli yerli pullar üretilen tarihlerin oluşturduğu dönemlere göre ayrılırlar. 1923-1959 dönemi pulları, 1959-1980 dönemi pulları, 1981-2004 dönemi pulları ile 2005 ve sonrası dönem pulları olarak ayrılan yerli pullar, üzerinde bulunan grafik ve resimlere göre dönemlere ayrılmıştır. Bu durum pul koleksiyoncuları için pul toplama sürecinde kolaylık sağlamakta olup, aynı zamanda tüm dönem pullarını toplamak yerine belirli dönem yerli pul çeşitleri toplamak isteyenler için alternatif olabilmektedir. Sadece dönem olarak değil yıl bazında pullara set halinde ulaşabilirsiniz. Örneğin 1938 yılında Türkiye’de basılan tüm pulların setini bularak kendinize bir koleksiyon oluşturabilirsiniz. Günlük yaşamda çok fazla pul kullanımı olmamakla birlikte yerli pul kullanımı daha çok pul toplama ve defter oluşturma amaçlı olmuştur. Pulların bulundurulduğu yerli pul defteri ; içerisinde şeffaf bantları bulunan ortalama A5 boyutunda özel defterlerdir. Pulların narin yapılarından dolayı özenle saklanması için bu defterlere ihtiyaç vardır. Pullar mutlaka pul maşası ile tutulup deftere yerleştirilmelidir, el ile tutulduğu takdirde çabuk deforme olması çok olasıdır. Ayrıca el ile temasından dolayı pullar kırılabilir, buruşabilir veya elin nemini alarak değerini kaybedebilirler. Pulların yerleştirildiği pul defterleri nemli ve sıcak ortamlardan uzak tutulmalıdır. Nem pulların üzerinde olan baskılara zarar vereceğinden, pulun özelliğini yitirmesine neden olur.

Yerli Pul Özellikleri ve Değerli Pul Koleksiyonları

Yerli pul çeşitleri, içerisinde birçok özelliği barındırmaktadır. Değerli yerli pullar ; şarniyerli veya şarniyersiz, damgalı veya damgasız olarak ayrılırlar. Bunlar pulların değerini değiştiren özellikleridir. 1930’lu yılların sonlarına doğru, pul koleksiyoncuları pulları şarniyer adı verilen küçük bantlar yardımıyla özel olarak üretilmiş pul defterlerine yapıştırırlarmış. Arka yüzeyinde bulunan minik bantların zaman içerisinde yüzeye yapışık kalması sonucu pullar şarniyerli pul adıyla anılmaya başlanmıştır. Bu yüzden bu döneme ait olan pullar şarniyerli ve şarniyersiz olarak ayrılmaktadır. Bazı pul koleksiyoncularının dikkat ettikleri bir detay olduğundan iki seçenek şeklinde pulları bulmak mümkündür. Çünkü şarniyersiz pullar çok daha değerli olup diğerlerine göre fiyatı daha yüksektir. Bir koleksiyon yapmaya başlayacaksanız sizin için uygun olanı seçip başlamanız, satın alacağınız pullarda size kolaylık sağlayacaktır. Diğer bir ayrım da damgalı veya damgasız olmalarıdır. Damgalı pullar, posta gönderilirken pulun kullanıldığı ve ücretin ödendiğini belli eder. Pullar, tek kullanımlık olduğundan damgalandıktan sonra tekrar kullanılmazlar. Damgalı pulların toplanması sonucunda oluşturulan koleksiyonlarda, koleksiyonun değerli olması için basılan damganın tam ve okunaklı olması gerekmektedir. Damga basılan yerin adı ve damga basım tarihi net bir şekilde okunmalıdır. Bu koleksiyona ayrı bir değer katar. İlk gün damgalı pullar ; posta veya anı pullarının tedavüle çıkarıldıkları gün basılan, pulların üzerindeki konuyla alakalı hazırlanmış damgalı pullardır. Sadece o güne özel damga basımı olduğundan çok eski tarihli pulların bulunması biraz zahmetli olabilmektedir. Fakat sadece tek bir günle sınırlı olarak basıldığından çok da kıymetli pullar olmaktadır. Yerli pul renkleri bakımından konusuna göre çok canlı veya çok soft tonlar düşünülerek tasarlanmıştır. Önemli bir kişinin portresi için yumuşak tonlar kullanılırken, ülke coğrafyası içinde bulunan bir manzaranın güzelliğini vurgulamak için canlı tonlar kullanılabilmekte. Tabi bu renklerin ilk günkü canlılığını korumak için gerekli koruma önlemlerini almak, her zaman çok fazla ışığa maruz bırakmamak önemlidir.

Koleksiyoncuların Gözdesi Yerli Pullar

Değerli yerli pullar yapacağınız koleksiyon stiline göre farklılık gösterir. Yerli pul yorum kısımlarından istediğiniz pulları nereden ve nasıl temin edeceğiniz konusunda yardım alabilirsiniz. Yapılan yorumlar kapsamında koleksiyonunuz için hangi pul daha değerlidir, hangi pul çeşitleri daha kolay bulunur veya dikkatinizi çeken alanda yerli pul nasıl satın almalıyım gibi bilgilere ulaşabilirsiniz. Satın alacağınız yerli pul fiyatları çeşitlerine göre değişiklik gösterir. Şarniyersiz ve damgasız pul çeşitlerine, diğerlerine göre daha yüksek fiyatlar biçilirken, şarniyerli olanlar belli bir dönemde var oldukları ve orijinal hallerinden biraz çıktıkları için fiyat olarak biraz daha makuldürler. Damgalı serilerin fiyat aralıkları damga kalitesine göre değişkenlik gösterir. Tam ve okunaklı olarak kaliteli basılmış damgalı pullar, diğerlerine göre biraz daha yüksek fiyatlı olup damga silikliğine göre azalarak devam etmektedir. Yerli pul fiyatları her ne kadar birbirleri arasında farklılıklar gösterse de koleksiyoner olmak için baş koymuş kişiler, her çeşidin ve serinin bulunduğu sayfamızı ziyaret edebilir, istediğiniz pulları bir an önce almak için ürünleri inceleyebilirsiniz. Sevdiğiniz ve bu işle uğraşan arkadaşlarınıza posta ve pul koleksiyonu sayfamızdan yerli pul tavsiye edebilir, onun adına seveceğini düşündüğünüz ya da koleksiyonunda eksik parçaları tamamlamak için hediye olarak satın alabilirsiniz. Hediye olarak vereceğiniz koleksiyonda eksik kalmış pullar, sizlerin vasıtasıyla tamamlanarak hem arkadaşınızı hem de sizi mutlu eder.